Δεν θα μπορέσουν να αποφύγουν την ήττα, ότι και να κάνουν!
Το ιστολόγιο της Παρέμβασης, http://paremvasikomotini.blogspot.com για τρίτη φορά, κατάφεραν κάποιοι να το διαγράψουν!
Προσπαθούμε να το επαναφέρουμε!
Σεπτέμβριος 19, 2009
Ιανουάριος 28, 2009
Δια την ρύθμισιν των αγροτικών χρεών...
Αγροτική κινητοποίηση στην Κομοτηνή, πριν 70 ακριβώς χρόνια!
Ήταν το 1939, όταν ξεσηκώθηκαν οι καπνοπαραγωγοί της Ροδόπης και βγήκαν στους δρόμους!
Πρόεδρος τότε των καπνοπαραγωγών, ο Φίλιππος Παρτσόγλου, που ένα χρόνο μετά, έπεσε στα βουνά της Αλβανίας!
Προσέξτε τα πανώ των καπνοπαραγωγών!
"Δια την ρύθμισιν των αγροτικών χρεών", "Δια την προστασίαν του καπνού μας", "Δια την προστασίαν των ακτημόνων καπνοπαραγωγών μας", "Δια την οχύρωσιν των συνόρων μας"...
Και ένα πανώ με τον ... Μεταξά και τον τότε ... βασιλιά, γιατί χωρίς αυτούς δεν γινόταν τίποτα!
70 χρόνια μετά, ποιά συνθήματα ακούγονται στα μπλόκα της αγροτιάς;
(Η φωτογραφία είναι από το σεντούκι της γιαγιάς Ευγενίας και δημοσιεύθηκε στο οπισθόφυλλο του βιβλίου μου "Ιδού η Ροδόπη μας"...)
Ήταν το 1939, όταν ξεσηκώθηκαν οι καπνοπαραγωγοί της Ροδόπης και βγήκαν στους δρόμους!
Πρόεδρος τότε των καπνοπαραγωγών, ο Φίλιππος Παρτσόγλου, που ένα χρόνο μετά, έπεσε στα βουνά της Αλβανίας!
Προσέξτε τα πανώ των καπνοπαραγωγών!
"Δια την ρύθμισιν των αγροτικών χρεών", "Δια την προστασίαν του καπνού μας", "Δια την προστασίαν των ακτημόνων καπνοπαραγωγών μας", "Δια την οχύρωσιν των συνόρων μας"...
Και ένα πανώ με τον ... Μεταξά και τον τότε ... βασιλιά, γιατί χωρίς αυτούς δεν γινόταν τίποτα!
70 χρόνια μετά, ποιά συνθήματα ακούγονται στα μπλόκα της αγροτιάς;
(Η φωτογραφία είναι από το σεντούκι της γιαγιάς Ευγενίας και δημοσιεύθηκε στο οπισθόφυλλο του βιβλίου μου "Ιδού η Ροδόπη μας"...)
Δεκέμβριος 21, 2008
Για τα παιδιά που ξέρουν τις ... δύο "ομάδες" τους!
Τελευταία μέρα σήμερα! Σε λίγο θα ξαναβγούμε στην πλατεία για να δώσουμε κι άλλους λαχνούς και μετά θα ολοκληρώσουμε την προσπάθεια στο γήπεδο όπου στο ημίχρονο θα γίνει και η κλήρωση των τριών συλλεκτικών φανελών, με τις υπογραφές των παικτών της Γκλάντμπαχ, του Άρη και του Πανθρακικού!
Τα έσοδα, το ξαναγράφουμε θα σταλούν για την αγορά δώρων και υλικών για κατασκευές, στα παιδιά με νεοπλασματικές ασθένειες που θα κάνουν αυτές τις γιορτές, μέσα στις Ογκολογικές κλινικές του Νοσοκομείου παίδων "Αγία Σοφία".
Γι αυτούς τους παικταράδες της ζωής που αμέσως μπορούν να σου πουν ευθαρσώς τις ... δύο τους ομάδες!
Παναθηναϊκός ή Ολυμπιακός ή Πανθρακικός θα σου πουν αμέσως και μετά θα ρωτήσουν:
-Εκτός κι αν ρωτάς για την ομάδα Αίματός μου...
Και αν τύχει να τους ρωτήσεις για τις συνθέσεις των "ομάδων" τους, τα μεγαλύτερα μπορούν να σου πουν τόσο παίκτες από την ποδοσφαιρική τους ομάδα, όσο και τη "σύνθεση" του Αίματός τους στον τελευταίο τους "αγώνα"...
Λευκά...
Αιμοπετάλια...
Αιματοκρίτης...
κλπ
Γι αυτά τα παιδιά λοιπόν, οι Κομοτηναίοι δίνουν απλόχερα την αγάπη τους και τα στηρίζουν στον αγώνα τους για ελπίδα, χαρά, ζωή...
ΥΓ Θέλω ιδιαίτερα να ευχαριστήσω τις ... Μεγάλες Κυρίες της περιοχής του Σιδηροδρομικού Σταθμού Κομοτηνής για το υπέροχο τηλεφώνημα που δεχθήκαμε χθες βράδυ στο σπίτι!
Κινητοποιήθηκαν μεταξύ τους, πόρτα πόρτα, τηλέφωνο στο τηλέφωνο και σήμερα πρωί, θα τις πάω τα τρία μπλοκάκια που παρήγγειλαν!
Είναι όλες τους υπέροχες και τις ευχαριστούμε πολύ...
Αύγουστος 18, 2008
«Από καρδιάς» του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού
Μια ζεστή βραδιά, όπως ζεστές είναι και οι στιγμές που δημιουργούν για τους ανθρώπους που τις έχουν ανάγκη, δημιουργήθηκε το βράδυ της Παρασκευής κατά την παρουσίαση της έκδοσης του Περιφερειακού Τμήματος Κομοτηνής του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού «Από καρδιάς», στο ξενοδοχείο Φιλία από τους συντελεστές.
Οι άνθρωποι που γνωρίζουν την αληθινή προσφορά των ερυθροσταυριτισσών, είχαν την ευκαιρία να θυμηθούν διαδρομές οικείες, αλλά και όσοι δεν είχαν συνολική εικόνα, μπήκαν στον προβληματισμό γύρω από το τι σημαίνει αλτρουιστική προσφορά στον πάσχοντα συνάνθρωπο. Ανάμεσα στο κοινό βρέθηκαν ως εκπρόσωπος του μητροπολίτη Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Δαμασκηνού, ο πρωτοσύγκελος, αρχιμανδρίτης Κωνστάντιος Παναγιωτακόπουλος, ο νομάρχης Ροδόπης Άρης Γιαννακίδης ως εις εκ των εισηγητών, μια και η νομαρχία είναι ο χορηγός της έκδοσης, ο αντινομάρχης Ροδόπης Κώστας Κατσιμίγας και πλήθος κόσμου, ανάμεσά τους αρκετοί γιατροί.
Α. Εμμανουηλίδου – Κυρατζόγλου: «Προσφορά χωρίς προσμονή οποιουδήποτε ανταλλάγματος»
H Ασπασία Εμμανουηλίδου – Κυρατζόγλου, πρόεδρος της Εφορίας Εθελοντριών Αδελφών Περιφερειακού Τμήματος Κομοτηνής Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, ανέλαβε τη συγγραφή και την επιμέλεια των κειμένων της έκδοσης «Από καρδιάς» και ως οικοδέσποινα της βραδιάς πήρε το λόγο για έναν χαιρετισμό, πλαισιωμένη από τις ερυθροσταυρίτισσες. Μίλησε για τη συνεισφορά των ερυθροσταυριτισσών στο κοινωνικό σύνολο της Ροδόπης «χωρίς προσμονή οποιουδήποτε ανταλλάγματος μέσα από το κίνημα φιλαλληλίας του Ερυθρού Σταυρού».
Η κ. Κυρατζόγλου μίλησε για έναν εθελοντισμό χωρίς διακρίσεις στην ακριτική Ροδόπη με τις πληθυσμιακές ιδιαιτερότητες, αλλά κύρια για τον ανιδιοτελή κοινωνικό ρόλο της ερυθροσταυρίτισσας. «Ανάγλυφα σχήματα και διαδρομές, εικόνες και συναισθήματα, βιώματα από στιγμές του πρόσφατου χθες. Πρότυπα που σ’ ένα βαθμό προσεγγίστηκαν και άλλα, που τυλιγμένα στην αχλή του χρόνου τείνουν να χαθούν, αλλά πρέπει να μείνουν, γιατί εκφράζουν αλήθειες και αξίες που δικαιούνται μια θέση στο διηνεκές. Ο Ντυνάν συγκλονίζεται από τα λόγια του λαβωμένου στη μάχη του Σολφερίνο «κύριε, αν φτάνατε νωρίτερα δε θα πέθαινα»… Η ελληνίδα ερυθροσταυρίτισσα του ’40, μάνα κι αδελφή συνάμα, απανταχού, ολημερίς και ολονυχτίς παρούσα, ενσαρκώνει τη λαχτάρα του Ντυνάν για απάλειψη του πόνου. Σκηνές που εμπνέουν, θα ξαναβρούν την έκφρασή τους και στο δυναμισμό της δικής μας εθελόντριας αδελφής. Η χώρα μας, αναμφίβολα, βιώνει χρόνια τώρα μια μακρά περίοδο ειρήνης. Ωστόσο, μέτωπα από θεομηνίες, δυσίατες αρρώστιες, αλλά και από ανέχεια, λαθρομετανάστευση, μοναξιά και εγκατάλειψη, δεν έπαψαν να υπάρχουν. Εξακολουθούν ν’ ανοίγουν πληγές. Εκείνη δε θα ολιγωρήσει, αλλά θα προστρέξει, όπου η χρεία την καλεί. Θα δώσει ό,τι μπορεί, το κατά δύναμιν και θα το δώσει από καρδιάς, χωρίς να προσμένει ανταμοιβή, για να εισπράξει την αμοιβή της μέσα από ένα «ειρήνη συ». Κόκκινος ματωμένος σταυρός σε άσπρο φόντο. Δεν είναι τυχαίο το σύμβολο του παγκόσμιου κινήματος. Είναι η έκφραση της υπέρτατης θυσίας, της αυτοθυσίας για τον συνάνθρωπο. Καταθέτουμε τη μικρή προσωπική μας θυσία με την ευχή ν’ αναδειχθούν εκείνες που δε θα αρκεστούν στο να μας αντιγράψουν, αλλά θα θελήσουν και θα πετύχουν να μας ξεπεράσουν». Η κ. Κυρατζόγλου, θέλησε κλείνοντας να ευχαριστήσει όσους στηρίζουν τον Ερυθρό Σταυρό κι όσους συνέβαλαν σ’ αυτή την έκδοση, αρχής γενομένης από το μητροπολίτη Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Δαμασκηνό. Ευχαρίστησε επίσης το νομάρχη Ροδόπης Α. Γιαννακίδη για τη χορηγία της έκδοσης, την Ευγενία και τον Τέλη Κελεσίδη για το δημιουργικό σχεδιασμό, την Τζένη Κατσαρή - Βαφειάδη για τη φροντισμένη εκτύπωση και βέβαια όλες τις εθελόντριες, ειδικά όσες συντέλεσαν στην επιτυχία της εκδήλωσης, ήτοι την Σμαρώ Αντωνιάδου, την Καίτη Μανανά, την Αθηνά Γαρυφάλλου, την Αθηνά Χατζηπαραδείση και την κ. Παπαδοπούλου.
Α. Γιαννακίδης «Γυναίκες που δεν «ιδιωτεύουν», που συμμετέχουν και διαπλάθουν τον κοινωνικό χώρο»
Ο κ. Γιαννακίδης μετέφερε αρχικά τη μεγάλη του χαρά που βρέθηκε ανάμεσα σε συμπολίτισσες – πρότυπα, όπως τις αποκάλεσε. «Πρότυπα, σε μια εποχή που τη χαρακτηρίζει «μεγάλη ξηρασία», όπως θα έλεγε ο ποιητής. Εποχή παρατεταμένης ξηρασίας, στέγνωσαν τα συναισθήματα σε μια περίοδο που κυριαρχεί ο ωχαδερφισμός και ο εγωκεντρισμός. Σε μια εποχή διακύβευσης των διαχρονικών αξιών της φυλής μας, ταυτοποίησης των πολιτικών φορέων, μια εποχή που δεν υπάρχει τίποτε και κυριαρχεί η «αρπαχτή».
Αλήθεια, ποια είναι η βιοθεωρία που θα εμπνεύσει τη νέα γενιά; Ποιος θα χαράξει την επόμενη γραμμή; Γιατί όλο και περισσότερες κοινωνικές ομάδες περιθωριοποιούνται; Γιατί η διαστροφή σε παγκόσμιο επίπεδο έγινε καθημερινότητα και τα συμβατικά πολιτικά κόμματα παρακολουθούν τις εξελίξεις; Απαιτείται μια αφύπνιση κοινωνική, ένα τράνταγμα. Να γιατί είμαι σήμερα ανάμεσά μας, ανάμεσα σε συμπολίτισσες – πρότυπα, εθελόντριες αδελφές.
Ο δυισμός της ζωής, λέξεις μαγικές, αναζητώντας τις υπαρξιακές μας αναζητήσεις. Βρίσκομαι ανάμεσα σε γυναίκες, που δεν «ιδιωτεύουν», που συμμετέχουν και διαπλάθουν τον κοινωνικό χώρο. Γυναίκες που προσφέρουν περίσσια την αγάπης τους. Τεράστια αγάπη, ακοίμητη αγάπη για τον λαθρομετανάστη, τον ασθενή, τον περιθωριοποιημένο, τον οικονομικά αδύνατο, τον κοινωνικά αποκλεισμένο, τον φυλακισμένο, τον απομονωμένο παππού ή την απομονωμένη γιαγιά, το νεαρό φοιτητή ή τη νεαρή φοιτήτρια. Γυναίκες, που σπίτι τους είναι ο κόσμος όλος, ενώ διαθέτουν μια εκπληκτική ευρηματικότητα να προσπαθούν να επιλύουν τα καθημερινά κοινωνικά προβλήματα του απλού συμπάσχοντα πολίτη, με μια εξαιρετικά ανεξάντλητη δύναμη.
Γυναίκες εθελόντριες αδελφές του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, γυναίκες που αποσπούν με το έργο τους και τη σιωπηλή τους προσφορά το σεβασμό κατ’ αρχήν και την αγάπη μου, που χρόνια τώρα ως πολίτης, αλλά και ως πολιτικός παρακολουθώ όλες σας τις εκδηλώσεις. Εθελόντριες, είναι τιμή μου που σας γνώρισα. Κι αυτό, γιατί θεωρώ τον εθελοντισμό πρώτιστη παράμετρο μιας πολιτισμένης κοινωνίας, πρότυπο καθοδηγητικό συμπεριφοράς, που έχουμε υποχρέωση να μεταλαμπαδεύσουμε και στις επόμενες γενιές, τις οποίες έχουμε ευθύνη να τις εμπνεύσουμε, να τις γαλουχήσουμε, να τις κοινωνικοποιήσουμε στις ανθρώπινες αξίες. Όταν πριν ένα χρόνο απευθύνθηκαν στο νομάρχη Ροδόπης, η απάντησή μου ήταν καταφατική.
Ως προσωπικό αντιχάρισμα που αντανακλά την ευγνωμοσύνη και την αγάπη όλων των συμπολιτών μας, ολόκληρης της Ροδόπης, αξιολογώντας τη μεγάλη σας προσφορά. Σήμερα, έτσι, έχουμε την τιμή και τη χαρά να είμαστε όλοι μαζί και να συζητάμε «Από καρδιάς» για την επετειακή έκδοση των εθελοντριών αδελφών του Ε.Ε.Σ. Ροδόπης, πολύτιμη έκδοση όχι μόνον γιατί μας θυμίζει στιγμές από την ιστορία του περιφερειακού τμήματος του ΕΕΣ Κομοτηνής στα νεότερα χρόνια (1995-2005), αλλά και γιατί μας χαρίζει δύο υπέροχα διδακτικά κείμενα του διδάκτορα καρδιολόγου Θρασύβουλου Κ. Κυρατζόγλου, τα οποία είναι και το μέγιστο προσόν της έκδοσης. Γιατί μέσα από αυτά οι εθελόντριες αδελφές βρήκαν τον τρόπο, τον καλύτερο τρόπο, μέσα από μυθιστορηματικούς τρόπους και συγκεκριμένες ηρωίδες, την Ινώ του πρώτου αφηγήματος και τη χήρα, ωραία και δραστήρια επιστημόνισσα του δεύτερου, να μάθουμε για τα πρέποντα στις πρώτες βοήθειες, τα συμπτώματα του εμφράγματος, τα καλά της υγιεινής διατροφής, την αξία του οικογενειακού τραπεζιού, τους εχθρούς του οργανισμού που λέγονται πίεση ή χοληστερίνη.
Η έκδοση προέκυψε με την επιμέλεια του τμήματος εθελοντριών νοσοκόμων του ΕΕΣ Κομοτηνής και την προσωπική σφραγίδα της Άσπας Κυρατζόγλου, τη γραφιστική επιμέλεια της εταιρείας «Παρέμβαση» του Τέλη Κελεσίδη και την παραγωγή από την εταιρεία Επικοινωνία Α.Ε.» Κλείνοντας, ο κ. νομάρχης ευχαρίστησε - ως πολίτης όπως είπε – τις εθελόντριες, αλλά και τον κ. Κυρατζόγλου, για την προσφορά τους.
Μ. Αμπατζή «Ο εθελοντισμός κάνει τον κόσμο καλύτερο»
Η δημοσιογράφος Μαρία Αμπατζή μίλησε αρχικά για το ρόλο των ερυθροσταυριτισσών, δίνοντας κάποιες πληροφορίες για την έκδοση. Η κ. Αμπατζή παρέπεμψε αρχικά στο ξεκίνημα του Ερυθρού Σταυρού αλλά και στον άνθρωπο που τον δημιούργησε, σύμβολο εθελοντισμού ανά τους αιώνες. «Δεν ξέρω αν οι σύγχρονοι πολιτικοί που επικαλούνται τον ενεργό πολίτη, όταν δε μπορούν ν’ αντιμετωπίσουν τις ανάγκες των πολιτών που τους επέλεξαν για να τους εκπροσωπήσουν, έχουν στην άκρη του μυαλού τους υπαρκτά, διαχρονικά παραδείγματα ενεργών πολιτών, όπως αυτό του Ερρίκου Ντυνάν, ενός εμπόρου (η ιστορία του οποίου περιγράφεται στη σελίδα 13 του βιβλίου), ο οποίος συγκλονίστηκε από την τραγωδία στο Σολφερίνο το 1859 και δημιούργησε εθελοντές πολίτες, που έσπευσαν να βοηθήσουν τους τραυματίες από το πεδίο της μάχης. Βέβαια, υπήρξε και η πολιτική βούληση για να στηριχτεί η πρωτοβουλία του Ντυνάν, καθώς η Ελβετική Κυβέρνηση συγκάλεσε στη Γενεύη διπλωματική διάσκεψη, τον Αύγουστο του 1864, και υπεγράφη η «Σύμβαση της Γενεύης για τη βελτίωση της κατάστασης των τραυματιών των στρατευμάτων στο πεδίο της μάχης». Ο Ερίκος Ντυνάν είναι ο απόλυτα σύγχρονος πολίτης, ένα απτό παράδειγμα εθελοντισμού, όπως και οι ανά τον κόσμο και το χρόνο μαθήτριές του, οι ερυθροσταυρίτισσες.
Η προσφορά στον έχοντα ανάγκη Στη συνέχεια, η ομιλήτρια τόνισε τη διαρκή και σε κάθε τόπο παρουσία των ερυθροσταυριτισσών, παραπέμποντας σε δημοσιεύματα που αφορούν σε σύγχρονα γεγονότα. «Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής αναφέρει εισαγωγικά στο βιβλίο για τον Ερυθρό Σταυρό πως «έχει σταθεί στις επάλξεις οποιασδήποτε προκλήσεως είτε από διάφορες θεομηνίες ή πλημμύρες».
Όποια σελίδα του Ερυθρού Σταυρού κι αν γυρίσουμε θα συναντήσουμε δράσεις βοήθειας σε σημαντικές στιγμές δοκιμασίας της ανθρωπότητας, σε κάθε γωνιά της γης. Ξεφυλλίζουμε τις ειδήσεις από το διαδίκτυο και τον Τύπο: «O Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός βρίσκεται πάντα σε ετοιμότητα προκειμένου να επέμβει όσο υπάρχουν άνθρωποι σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. 152 Εθελοντές από τα άριστα εκπαιδευμένα και εξοπλισμένα τμήματα των Εθελοντών Διασωστών του Ε.Ε.Σ. για μια ακόμη φορά έδωσαν το «παρών»... από τον χτεσινό ισχυρό σεισμό στην περιοχή της Ηλείας... Άξια μνείας είναι επίσης, η συνεισφορά Εθελοντών Διασωστών από το Ισραήλ, την Τουρκία, τη Συρία, την Αίγυπτο, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Αλβανία οι οποίοι βρίσκονταν στην Πάτρα στο πλαίσιο της εκπαίδευσής τους από τον ΕΕΣ στη διαχείριση διασυνοριακής αντιμετώπισης κινδύνων και κρίσεων». Η προσφορά του Ερυθρού Σταυρού δεν γνωρίζει σύνορα και δεν κάνει διακρίσεις. Υπάρχει μόνο η στιγμή και ο χρόνος μετράει σύμφωνα με την κατάσταση του Άλλου, ο οποίος τη στιγμή της κρίσης δεν έχει ταυτότητα, μόνο ανάγκη. Ας κάνουμε μια στάση στην έκδοση, στη σελ. 15. «Πάλι θα φύγεις» τη ρώτησε. Δεν του αποκρίθηκε. Φόρεσε βιαστικά το παλτό της. Άνοιξε γρήγορα την πόρτα. Ο αέρας αγρίευε. Το χιόνι έπεφτε πυκνό. «Δύσκολα θα βρεις ταξί». «Δεν πειράζει. Ας είναι. Θα πάω με τα πόδια». Και πήγε. Ανήμερα Χριστούγεννα. Για να της συμπαρασταθεί. Με ένα λόγο. Με ένα χάδι…» Σεισμός στην Πελοπόννησο, τυφώνας στη Μιανμάρ όπου έγινε προώθηση της ανθρωπιστικής βοήθειας στις πληγείσες περιοχές από τον Ερυθρό Σταυρό. «Τρία αεροσκάφη του Κινήματος Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου προσγειώθηκαν στη Μιανμάρ την Παρασκευή 9 Μαΐου, ενώ άλλες επτά πτήσεις είχαν προγραμματιστεί ως και τη Δευτέρα 12 Μαΐου. Εθελοντές και προσωπικό του Ερυθρού Σταυρού της Μιανμάρ με τη συνδρομή της Διεθνούς Ομοσπονδίας Συλλόγων Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου καταβάλλουν προσπάθειες για τη μεταφορά της με κάθε μέσο (φορτηγά και πλοιάρια) στο εσωτερικό της χώρας. Ωστόσο, η επιχείρηση βοηθείας αντιμετωπίζει αρκετές δυσκολίες, με χαρακτηριστικό το ατύχημα που συνέβη την Κυριακή 11 Μαΐου, όταν επιχειρήθηκε η πρώτη μεταφορά βοήθειας μέσω του ποταμού, στις περιοχές του Δέλτα του Ιραγουάντι. Το πλοιάριο, που μετέφερε προμήθειες για 1.000 πληγέντες, βυθίστηκε κοντά στην πόλη Μπογκαλέι μετά από πρόσκρουση σε κορμό δέντρου. Το πλήρωμα και οι τέσσερις εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού της Μιανμάρ κατάφεραν να σωθούν». Δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι άνθρωποι που συμπαρίστανται σε ανθρώπους που βρίσκονται σε κίνδυνο κινδυνεύουν και οι ίδιοι» σχολίασε. Οι Εθελοντές Η Μαρία Αμπατζή τόνισε για τις ερυθροσταυρίτισσες του Περιφερειακού Τμήματος Κομοτηνή ότι παρουσιάζουν μια πλούσια δράση, την οποία μερικώς γνωρίζουν οι συμπολίτες του, καθώς «ο εθελοντισμός είναι μια πράξη που δεν κάνει θόρυβο, κάνει έργο» και στάθηκε σε κάποιες από τις ουσιαστικές παρουσίες τους. «Επισκέψεις στο ΚΑΠΗ, στο Γηροκομείο, στο νοσοκομείο, στις φυλακές, γεύμα αγάπης στη στρατιωτική λέσχη, γνωστά στους δημοσιογράφους κάποια από αυτά, αλλά όχι όλα. Συμμετοχή, παρουσία, επικοινωνία, προσφορά, δημιουργία θαλπωρής σε ανθρώπους που την έχουν ανάγκη, αλλά και ενεργοποίηση άλλων πολιτών, όπως για παράδειγμα βλέπουμε τους μαγαζάτορες αλλά και μεγάλες αλυσίδες τροφίμων (σελ. 36) να συνδράμουν, μέσα από τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν οι ερυθροσταυρίτισσες που είναι κινητήρια δύναμη εθελοντισμού σε μια πόλη με πολλές ιδιαιτερότητες, όπως σε πολλά σημεία της έκδοσης επισημαίνεται. Ανεξάρτητα από την κοινωνική προέλευση της κάθε μιας από τις ερυθροσταυρίτισσες η ανθρώπινη επαφή με τους ανθρώπους που συναντούν, που επιλέγουν να τους βοηθήσουν είναι άμεση κι όχι εξ’ αποστάσεως. Φυλακές Κομοτηνής, 2005, ένας μικρός κύκλος ελπίδας γύρω από ανθρώπους της διπλανής πόρτας.
«Διαβάσαμε της ψυχής σας τα σκιρτήματα στα χειροτεχνήματά σας. Επιδέξιοι τεχνίτες και δημιουργοί, ανάμεσά μας». Ανάμεσα κι όχι πίσω από τα κάγκελα, όχι εκτός του κοινωνικού συστήματος όπως συνήθως τους αντιμετωπίζουμε. Ο κ. Δαμασκηνός στα σχόλια που κάνει για τις ερυθροσταυρίτισσες στο χαιρετισμό του λέει «Δε θέλω λόγια, θέλω έργα αγάπης και προσφοράς σε κάθε αναξιοπαθούντα συνάνθρωπο, ανεξαρτήτως κοινωνικού επιπέδου ή θρησκευτικών αντιλήψεων και πολιτικής διακρίσεως».
Όπως ακριβώς η Ινώ, η εξαίρετη ηρωίδα του κ. Κυρατζόγλου που «είχε το θεό μέσα της. Κι εύρισκε εντελώς αδιανόητη την αντίληψη που αναζητούσε στο ύψος του καμπαναριού ή του μιναρέ και όχι στην καρδιά τη θρησκευτικότητα και την πίστη σ’ Εκείνον». Λίγο πιο πάνω διαβάζουμε στο διήγημα για την Ινώ. «Δε διδάσκουμε εκείνο που θέλουμε. Δε διδάσκουμε εκείνο που ξέρουμε. Διδάσκουμε εκείνο που είμαστε». Ακριβώς αυτό κάνουν οι ερυθροσταυρίτισσες, εθελόντριες. Εθελοντής είναι ο πολίτης εκείνος που προσφέρει ανιδιοτελώς τον ελεύθερο χρόνο του ή τη γνώση του για χρήσιμες δράσεις προς όφελος άλλων, χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα. Η εθελοντική αλληλέγγυα προσφορά βρίσκεται στο θεμέλιο της δράσης του Κινήματος και ήταν ανέκαθεν η βάση της ύπαρξης και της δραστηριότητας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Οι Εθελοντές προσφέρουν τον χρόνο, την ενέργεια, τις γνώσεις και, πάνω από όλα, την αγάπη τους προς τους πάσχοντες συνανθρώπους, κάνοντας καθημερινά πράξη τα διαχρονικά λόγια και το όραμα του Ερρίκου Ντυνάν. Το μήνυμα του Ερίκου Ντυνάν, είναι να ξεπερνιέται το ατομικό συμφέρον για να πραγματωθεί το συλλογικό όφελος». Ρόλος παιδαγωγικός μέσα από το«πρόγραμμα ψυχοκοινωνικής υποστήριξης» Στη συνέχεια, η κ. Αμπατζή μίλησε για δράσεις παιδαγωγικού χαρακτήρα του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, στις πυρόπληκτες περιοχές, συνδέοντάς τες με το ρόλο της ηρωίδας (η γνωστή Ινώ) του διηγήματος του καρδιολόγου, Διδάκτωρα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Θρασύβουλου Κυρατζόγλου. Ρόλος παιδευτικός προς τα παιδιά και τους ενήλικες αυτός των ερυθροσταυριτισσών μέσα από προγράμματα όπως το παραπάνω αλλά και μέσα από ποικίλες εκδηλώσεις. Πολύ πετυχημένη, για παράδειγμα, η θεματική της εκδήλωσης για τα διατροφή, με ομιλητή τον διατροφολόγο Χρήστο Μαχαίρα. Αποδεικνύει ανθρώπους, κυρίες που νοιάζονται για τον συνάνθρωπο αλλά φροντίζουν παράλληλα την ισορροπία, το σώμα τους να είναι σε καλή φυσική κατάσταση, δείγμα υγείας κι όχι μόνο ομορφιάς. Αλλά και ρόλος εκπαιδευτικός από το Περιφερειακό Τμήμα Κομοτηνής, όπως τα μαθήματα Α΄ Βοηθειών σε σχολεία από την εκπαιδεύτρια κ. Ειρήνη Παπάζογλου. Ενημέρωση σημαντική ακόμη και μέσα από τη διήγηση της πρωταγωνίστριας του καρδιολόγου κ. Κυρατζόγλου. Η Ινώ, η πολυτάλαντη, η ζεστή Ινώ δίνει συμβουλές για τη μεσογειακή διατροφή και διαλέγει όχι τυχαία τη γυναίκα Ινώ ο κ. Κυρατζόγλου για να το κάνει, γιατί η γυναίκα κρατάει την οικογένεια, δίνει τις συντεταγμένες της διατροφής, μαθαίνει στους άλλους τη ζωή. Τη ζωή που ερωτεύεται η έτερη ηρωίδα του κ. Κυρατζόγλου, η μαθηματικός στο διήγημα «Γυναικεία καρδιά», μέσα από τη στάση ζωής του γοητευτικού γιατρού. Γιατρός καρδιολόγος, ο κ. Κυρατζόγλου βρίσκει έναν πετυχημένο τρόπο να περάσει το μήνυμα της υγείας που συνδέεται με τον τρόπο διατροφής και ζωής, τη διήγηση, την πλοκή, τους ήρωες που ζουν και παθαίνουν. Δεν είναι ίσως οι ήρωες των σεισμών και των φυσικών καταστροφών, οι ήρωες της ανάγκης με τους οποίους συναναστρέφονται οι ερυθροσταυρίτισσες, αλλά είναι άνθρωποι που πάσχουν, υποφέρουν, χαίρονται και τους είναι πολύτιμες, όπως σε όλους μας, οι χρήσιμες οδηγίες για την υγεία. Και μάλιστα συμβουλές μέσα από μια πετυχημένη ηρωίδα, την Ινώ, στην ψυχολογία της οποίας εύστοχα μπαίνει ο κ. Κυρατζόγλου, δείχνοντας ότι γνωρίζει τη γυναικεία καρδιά, όχι μόνο ως καρδιολόγος αλλά και ως άντρας.
Η Ινώ εκπροσωπεί το μέτρο (σελ.61) στη ζωή της, το μέτρο που τη βοηθάει να εξυπηρετήσει το σκοπό, για παράδειγμα μέσα από την αναφορά που γίνεται στη σχέση της με τη θρησκεία γιατί η Ινώ δεν είναι θρησκόληπτη. «Θρησκόληπτη η Ινώ; Όχι. Με τη μανία, ποτέ, δεν συμπορεύτηκε. Απεναντίας, διαλεκτικά, θρησκευόμενη. Ναι. Σεβόταν την ιδιαιτερότητα του καθενός. Συνδιαλεγόταν με τους άλλους, ό,τι κι αν πίστευαν…» Πολύ καλή η προσέγγιση, επομένως, της γυναικείας ματιάς από τον συγγραφέα μέσα από την Ινώ, εντυπωσιακή, ιδιαίτερα είναι η ουσιαστική και τρυφερή σχέση που έχει αναπύξει με τη νύφη της, σχέση μάνας, πεθεράς με νύφη, κόρη». Η τοποθέτησή της έκλεισε μ’ ένα ερώτημα, το οποίο μπορεί κύρια να προβληματίζει δημοσιογράφους, στην ουσία όμως αφορά τον κάθε σκεπτόμενο πολίτη, αν θέλει να διακρίνει την αληθινή προσφορά από την εικόνα που πλασάρεται από κάποια ΜΜΕ. «Να δημοσιοποιείται η φιλανθρωπία, η προσφορά στο συνάνθρωπο, να γίνεται αντικείμενο προβολής από τα ΜΜΕ που πηγαίνουν συνήθως λίγο και «στα πεταχτά» για μια δήλωση, μια και συχνά συμβαίνει να γίνονται και άλλες εκδηλώσεις την ίδια στιγμή και να είμαστε πανταχού παρόντες – παρούσες (όπως για παράδειγμα σήμερα, την ώρα αυτή της εκδήλωσης έχουμε τη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου); Θα έλεγα ναι, πλην όμως με μέτρο, μια και στην προκειμένη περίπτωση αναφερόμαστε στον εθελοντισμό κι όχι στη φιλανθρωπία, ένα δρόμο που τον κουβαλάμε ως άνθρωποι αλλά ταυτόχρονα διδάσκεται, γι’ αυτό εκτιμώ πως μέσα από την παρουσίαση σοβαρών δράσεων, όπως είναι αυτές του Ερυθρού Σταυρού, υπάρχει το ενδεχόμενο να υπάρξουν κι άλλοι συνοδοιπόροι. Ενεργοί πολίτες είναι οι συνειδητοποιημένοι πολίτες που δεν εφησυχάζουν κι αυτό το αποδεικνύουν οι ερυθροσταυρίτισσες».
Τ.Β.
Δημοσιεύθηκε στον Παρατηρητή της Θράκης
Οι άνθρωποι που γνωρίζουν την αληθινή προσφορά των ερυθροσταυριτισσών, είχαν την ευκαιρία να θυμηθούν διαδρομές οικείες, αλλά και όσοι δεν είχαν συνολική εικόνα, μπήκαν στον προβληματισμό γύρω από το τι σημαίνει αλτρουιστική προσφορά στον πάσχοντα συνάνθρωπο. Ανάμεσα στο κοινό βρέθηκαν ως εκπρόσωπος του μητροπολίτη Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Δαμασκηνού, ο πρωτοσύγκελος, αρχιμανδρίτης Κωνστάντιος Παναγιωτακόπουλος, ο νομάρχης Ροδόπης Άρης Γιαννακίδης ως εις εκ των εισηγητών, μια και η νομαρχία είναι ο χορηγός της έκδοσης, ο αντινομάρχης Ροδόπης Κώστας Κατσιμίγας και πλήθος κόσμου, ανάμεσά τους αρκετοί γιατροί.
Α. Εμμανουηλίδου – Κυρατζόγλου: «Προσφορά χωρίς προσμονή οποιουδήποτε ανταλλάγματος»
H Ασπασία Εμμανουηλίδου – Κυρατζόγλου, πρόεδρος της Εφορίας Εθελοντριών Αδελφών Περιφερειακού Τμήματος Κομοτηνής Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, ανέλαβε τη συγγραφή και την επιμέλεια των κειμένων της έκδοσης «Από καρδιάς» και ως οικοδέσποινα της βραδιάς πήρε το λόγο για έναν χαιρετισμό, πλαισιωμένη από τις ερυθροσταυρίτισσες. Μίλησε για τη συνεισφορά των ερυθροσταυριτισσών στο κοινωνικό σύνολο της Ροδόπης «χωρίς προσμονή οποιουδήποτε ανταλλάγματος μέσα από το κίνημα φιλαλληλίας του Ερυθρού Σταυρού».
Η κ. Κυρατζόγλου μίλησε για έναν εθελοντισμό χωρίς διακρίσεις στην ακριτική Ροδόπη με τις πληθυσμιακές ιδιαιτερότητες, αλλά κύρια για τον ανιδιοτελή κοινωνικό ρόλο της ερυθροσταυρίτισσας. «Ανάγλυφα σχήματα και διαδρομές, εικόνες και συναισθήματα, βιώματα από στιγμές του πρόσφατου χθες. Πρότυπα που σ’ ένα βαθμό προσεγγίστηκαν και άλλα, που τυλιγμένα στην αχλή του χρόνου τείνουν να χαθούν, αλλά πρέπει να μείνουν, γιατί εκφράζουν αλήθειες και αξίες που δικαιούνται μια θέση στο διηνεκές. Ο Ντυνάν συγκλονίζεται από τα λόγια του λαβωμένου στη μάχη του Σολφερίνο «κύριε, αν φτάνατε νωρίτερα δε θα πέθαινα»… Η ελληνίδα ερυθροσταυρίτισσα του ’40, μάνα κι αδελφή συνάμα, απανταχού, ολημερίς και ολονυχτίς παρούσα, ενσαρκώνει τη λαχτάρα του Ντυνάν για απάλειψη του πόνου. Σκηνές που εμπνέουν, θα ξαναβρούν την έκφρασή τους και στο δυναμισμό της δικής μας εθελόντριας αδελφής. Η χώρα μας, αναμφίβολα, βιώνει χρόνια τώρα μια μακρά περίοδο ειρήνης. Ωστόσο, μέτωπα από θεομηνίες, δυσίατες αρρώστιες, αλλά και από ανέχεια, λαθρομετανάστευση, μοναξιά και εγκατάλειψη, δεν έπαψαν να υπάρχουν. Εξακολουθούν ν’ ανοίγουν πληγές. Εκείνη δε θα ολιγωρήσει, αλλά θα προστρέξει, όπου η χρεία την καλεί. Θα δώσει ό,τι μπορεί, το κατά δύναμιν και θα το δώσει από καρδιάς, χωρίς να προσμένει ανταμοιβή, για να εισπράξει την αμοιβή της μέσα από ένα «ειρήνη συ». Κόκκινος ματωμένος σταυρός σε άσπρο φόντο. Δεν είναι τυχαίο το σύμβολο του παγκόσμιου κινήματος. Είναι η έκφραση της υπέρτατης θυσίας, της αυτοθυσίας για τον συνάνθρωπο. Καταθέτουμε τη μικρή προσωπική μας θυσία με την ευχή ν’ αναδειχθούν εκείνες που δε θα αρκεστούν στο να μας αντιγράψουν, αλλά θα θελήσουν και θα πετύχουν να μας ξεπεράσουν». Η κ. Κυρατζόγλου, θέλησε κλείνοντας να ευχαριστήσει όσους στηρίζουν τον Ερυθρό Σταυρό κι όσους συνέβαλαν σ’ αυτή την έκδοση, αρχής γενομένης από το μητροπολίτη Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Δαμασκηνό. Ευχαρίστησε επίσης το νομάρχη Ροδόπης Α. Γιαννακίδη για τη χορηγία της έκδοσης, την Ευγενία και τον Τέλη Κελεσίδη για το δημιουργικό σχεδιασμό, την Τζένη Κατσαρή - Βαφειάδη για τη φροντισμένη εκτύπωση και βέβαια όλες τις εθελόντριες, ειδικά όσες συντέλεσαν στην επιτυχία της εκδήλωσης, ήτοι την Σμαρώ Αντωνιάδου, την Καίτη Μανανά, την Αθηνά Γαρυφάλλου, την Αθηνά Χατζηπαραδείση και την κ. Παπαδοπούλου.
Α. Γιαννακίδης «Γυναίκες που δεν «ιδιωτεύουν», που συμμετέχουν και διαπλάθουν τον κοινωνικό χώρο»
Ο κ. Γιαννακίδης μετέφερε αρχικά τη μεγάλη του χαρά που βρέθηκε ανάμεσα σε συμπολίτισσες – πρότυπα, όπως τις αποκάλεσε. «Πρότυπα, σε μια εποχή που τη χαρακτηρίζει «μεγάλη ξηρασία», όπως θα έλεγε ο ποιητής. Εποχή παρατεταμένης ξηρασίας, στέγνωσαν τα συναισθήματα σε μια περίοδο που κυριαρχεί ο ωχαδερφισμός και ο εγωκεντρισμός. Σε μια εποχή διακύβευσης των διαχρονικών αξιών της φυλής μας, ταυτοποίησης των πολιτικών φορέων, μια εποχή που δεν υπάρχει τίποτε και κυριαρχεί η «αρπαχτή».
Αλήθεια, ποια είναι η βιοθεωρία που θα εμπνεύσει τη νέα γενιά; Ποιος θα χαράξει την επόμενη γραμμή; Γιατί όλο και περισσότερες κοινωνικές ομάδες περιθωριοποιούνται; Γιατί η διαστροφή σε παγκόσμιο επίπεδο έγινε καθημερινότητα και τα συμβατικά πολιτικά κόμματα παρακολουθούν τις εξελίξεις; Απαιτείται μια αφύπνιση κοινωνική, ένα τράνταγμα. Να γιατί είμαι σήμερα ανάμεσά μας, ανάμεσα σε συμπολίτισσες – πρότυπα, εθελόντριες αδελφές.
Ο δυισμός της ζωής, λέξεις μαγικές, αναζητώντας τις υπαρξιακές μας αναζητήσεις. Βρίσκομαι ανάμεσα σε γυναίκες, που δεν «ιδιωτεύουν», που συμμετέχουν και διαπλάθουν τον κοινωνικό χώρο. Γυναίκες που προσφέρουν περίσσια την αγάπης τους. Τεράστια αγάπη, ακοίμητη αγάπη για τον λαθρομετανάστη, τον ασθενή, τον περιθωριοποιημένο, τον οικονομικά αδύνατο, τον κοινωνικά αποκλεισμένο, τον φυλακισμένο, τον απομονωμένο παππού ή την απομονωμένη γιαγιά, το νεαρό φοιτητή ή τη νεαρή φοιτήτρια. Γυναίκες, που σπίτι τους είναι ο κόσμος όλος, ενώ διαθέτουν μια εκπληκτική ευρηματικότητα να προσπαθούν να επιλύουν τα καθημερινά κοινωνικά προβλήματα του απλού συμπάσχοντα πολίτη, με μια εξαιρετικά ανεξάντλητη δύναμη.
Γυναίκες εθελόντριες αδελφές του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, γυναίκες που αποσπούν με το έργο τους και τη σιωπηλή τους προσφορά το σεβασμό κατ’ αρχήν και την αγάπη μου, που χρόνια τώρα ως πολίτης, αλλά και ως πολιτικός παρακολουθώ όλες σας τις εκδηλώσεις. Εθελόντριες, είναι τιμή μου που σας γνώρισα. Κι αυτό, γιατί θεωρώ τον εθελοντισμό πρώτιστη παράμετρο μιας πολιτισμένης κοινωνίας, πρότυπο καθοδηγητικό συμπεριφοράς, που έχουμε υποχρέωση να μεταλαμπαδεύσουμε και στις επόμενες γενιές, τις οποίες έχουμε ευθύνη να τις εμπνεύσουμε, να τις γαλουχήσουμε, να τις κοινωνικοποιήσουμε στις ανθρώπινες αξίες. Όταν πριν ένα χρόνο απευθύνθηκαν στο νομάρχη Ροδόπης, η απάντησή μου ήταν καταφατική.
Ως προσωπικό αντιχάρισμα που αντανακλά την ευγνωμοσύνη και την αγάπη όλων των συμπολιτών μας, ολόκληρης της Ροδόπης, αξιολογώντας τη μεγάλη σας προσφορά. Σήμερα, έτσι, έχουμε την τιμή και τη χαρά να είμαστε όλοι μαζί και να συζητάμε «Από καρδιάς» για την επετειακή έκδοση των εθελοντριών αδελφών του Ε.Ε.Σ. Ροδόπης, πολύτιμη έκδοση όχι μόνον γιατί μας θυμίζει στιγμές από την ιστορία του περιφερειακού τμήματος του ΕΕΣ Κομοτηνής στα νεότερα χρόνια (1995-2005), αλλά και γιατί μας χαρίζει δύο υπέροχα διδακτικά κείμενα του διδάκτορα καρδιολόγου Θρασύβουλου Κ. Κυρατζόγλου, τα οποία είναι και το μέγιστο προσόν της έκδοσης. Γιατί μέσα από αυτά οι εθελόντριες αδελφές βρήκαν τον τρόπο, τον καλύτερο τρόπο, μέσα από μυθιστορηματικούς τρόπους και συγκεκριμένες ηρωίδες, την Ινώ του πρώτου αφηγήματος και τη χήρα, ωραία και δραστήρια επιστημόνισσα του δεύτερου, να μάθουμε για τα πρέποντα στις πρώτες βοήθειες, τα συμπτώματα του εμφράγματος, τα καλά της υγιεινής διατροφής, την αξία του οικογενειακού τραπεζιού, τους εχθρούς του οργανισμού που λέγονται πίεση ή χοληστερίνη.
Η έκδοση προέκυψε με την επιμέλεια του τμήματος εθελοντριών νοσοκόμων του ΕΕΣ Κομοτηνής και την προσωπική σφραγίδα της Άσπας Κυρατζόγλου, τη γραφιστική επιμέλεια της εταιρείας «Παρέμβαση» του Τέλη Κελεσίδη και την παραγωγή από την εταιρεία Επικοινωνία Α.Ε.» Κλείνοντας, ο κ. νομάρχης ευχαρίστησε - ως πολίτης όπως είπε – τις εθελόντριες, αλλά και τον κ. Κυρατζόγλου, για την προσφορά τους.
Μ. Αμπατζή «Ο εθελοντισμός κάνει τον κόσμο καλύτερο»
Η δημοσιογράφος Μαρία Αμπατζή μίλησε αρχικά για το ρόλο των ερυθροσταυριτισσών, δίνοντας κάποιες πληροφορίες για την έκδοση. Η κ. Αμπατζή παρέπεμψε αρχικά στο ξεκίνημα του Ερυθρού Σταυρού αλλά και στον άνθρωπο που τον δημιούργησε, σύμβολο εθελοντισμού ανά τους αιώνες. «Δεν ξέρω αν οι σύγχρονοι πολιτικοί που επικαλούνται τον ενεργό πολίτη, όταν δε μπορούν ν’ αντιμετωπίσουν τις ανάγκες των πολιτών που τους επέλεξαν για να τους εκπροσωπήσουν, έχουν στην άκρη του μυαλού τους υπαρκτά, διαχρονικά παραδείγματα ενεργών πολιτών, όπως αυτό του Ερρίκου Ντυνάν, ενός εμπόρου (η ιστορία του οποίου περιγράφεται στη σελίδα 13 του βιβλίου), ο οποίος συγκλονίστηκε από την τραγωδία στο Σολφερίνο το 1859 και δημιούργησε εθελοντές πολίτες, που έσπευσαν να βοηθήσουν τους τραυματίες από το πεδίο της μάχης. Βέβαια, υπήρξε και η πολιτική βούληση για να στηριχτεί η πρωτοβουλία του Ντυνάν, καθώς η Ελβετική Κυβέρνηση συγκάλεσε στη Γενεύη διπλωματική διάσκεψη, τον Αύγουστο του 1864, και υπεγράφη η «Σύμβαση της Γενεύης για τη βελτίωση της κατάστασης των τραυματιών των στρατευμάτων στο πεδίο της μάχης». Ο Ερίκος Ντυνάν είναι ο απόλυτα σύγχρονος πολίτης, ένα απτό παράδειγμα εθελοντισμού, όπως και οι ανά τον κόσμο και το χρόνο μαθήτριές του, οι ερυθροσταυρίτισσες.
Η προσφορά στον έχοντα ανάγκη Στη συνέχεια, η ομιλήτρια τόνισε τη διαρκή και σε κάθε τόπο παρουσία των ερυθροσταυριτισσών, παραπέμποντας σε δημοσιεύματα που αφορούν σε σύγχρονα γεγονότα. «Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής αναφέρει εισαγωγικά στο βιβλίο για τον Ερυθρό Σταυρό πως «έχει σταθεί στις επάλξεις οποιασδήποτε προκλήσεως είτε από διάφορες θεομηνίες ή πλημμύρες».
Όποια σελίδα του Ερυθρού Σταυρού κι αν γυρίσουμε θα συναντήσουμε δράσεις βοήθειας σε σημαντικές στιγμές δοκιμασίας της ανθρωπότητας, σε κάθε γωνιά της γης. Ξεφυλλίζουμε τις ειδήσεις από το διαδίκτυο και τον Τύπο: «O Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός βρίσκεται πάντα σε ετοιμότητα προκειμένου να επέμβει όσο υπάρχουν άνθρωποι σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. 152 Εθελοντές από τα άριστα εκπαιδευμένα και εξοπλισμένα τμήματα των Εθελοντών Διασωστών του Ε.Ε.Σ. για μια ακόμη φορά έδωσαν το «παρών»... από τον χτεσινό ισχυρό σεισμό στην περιοχή της Ηλείας... Άξια μνείας είναι επίσης, η συνεισφορά Εθελοντών Διασωστών από το Ισραήλ, την Τουρκία, τη Συρία, την Αίγυπτο, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Αλβανία οι οποίοι βρίσκονταν στην Πάτρα στο πλαίσιο της εκπαίδευσής τους από τον ΕΕΣ στη διαχείριση διασυνοριακής αντιμετώπισης κινδύνων και κρίσεων». Η προσφορά του Ερυθρού Σταυρού δεν γνωρίζει σύνορα και δεν κάνει διακρίσεις. Υπάρχει μόνο η στιγμή και ο χρόνος μετράει σύμφωνα με την κατάσταση του Άλλου, ο οποίος τη στιγμή της κρίσης δεν έχει ταυτότητα, μόνο ανάγκη. Ας κάνουμε μια στάση στην έκδοση, στη σελ. 15. «Πάλι θα φύγεις» τη ρώτησε. Δεν του αποκρίθηκε. Φόρεσε βιαστικά το παλτό της. Άνοιξε γρήγορα την πόρτα. Ο αέρας αγρίευε. Το χιόνι έπεφτε πυκνό. «Δύσκολα θα βρεις ταξί». «Δεν πειράζει. Ας είναι. Θα πάω με τα πόδια». Και πήγε. Ανήμερα Χριστούγεννα. Για να της συμπαρασταθεί. Με ένα λόγο. Με ένα χάδι…» Σεισμός στην Πελοπόννησο, τυφώνας στη Μιανμάρ όπου έγινε προώθηση της ανθρωπιστικής βοήθειας στις πληγείσες περιοχές από τον Ερυθρό Σταυρό. «Τρία αεροσκάφη του Κινήματος Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου προσγειώθηκαν στη Μιανμάρ την Παρασκευή 9 Μαΐου, ενώ άλλες επτά πτήσεις είχαν προγραμματιστεί ως και τη Δευτέρα 12 Μαΐου. Εθελοντές και προσωπικό του Ερυθρού Σταυρού της Μιανμάρ με τη συνδρομή της Διεθνούς Ομοσπονδίας Συλλόγων Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου καταβάλλουν προσπάθειες για τη μεταφορά της με κάθε μέσο (φορτηγά και πλοιάρια) στο εσωτερικό της χώρας. Ωστόσο, η επιχείρηση βοηθείας αντιμετωπίζει αρκετές δυσκολίες, με χαρακτηριστικό το ατύχημα που συνέβη την Κυριακή 11 Μαΐου, όταν επιχειρήθηκε η πρώτη μεταφορά βοήθειας μέσω του ποταμού, στις περιοχές του Δέλτα του Ιραγουάντι. Το πλοιάριο, που μετέφερε προμήθειες για 1.000 πληγέντες, βυθίστηκε κοντά στην πόλη Μπογκαλέι μετά από πρόσκρουση σε κορμό δέντρου. Το πλήρωμα και οι τέσσερις εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού της Μιανμάρ κατάφεραν να σωθούν». Δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι άνθρωποι που συμπαρίστανται σε ανθρώπους που βρίσκονται σε κίνδυνο κινδυνεύουν και οι ίδιοι» σχολίασε. Οι Εθελοντές Η Μαρία Αμπατζή τόνισε για τις ερυθροσταυρίτισσες του Περιφερειακού Τμήματος Κομοτηνή ότι παρουσιάζουν μια πλούσια δράση, την οποία μερικώς γνωρίζουν οι συμπολίτες του, καθώς «ο εθελοντισμός είναι μια πράξη που δεν κάνει θόρυβο, κάνει έργο» και στάθηκε σε κάποιες από τις ουσιαστικές παρουσίες τους. «Επισκέψεις στο ΚΑΠΗ, στο Γηροκομείο, στο νοσοκομείο, στις φυλακές, γεύμα αγάπης στη στρατιωτική λέσχη, γνωστά στους δημοσιογράφους κάποια από αυτά, αλλά όχι όλα. Συμμετοχή, παρουσία, επικοινωνία, προσφορά, δημιουργία θαλπωρής σε ανθρώπους που την έχουν ανάγκη, αλλά και ενεργοποίηση άλλων πολιτών, όπως για παράδειγμα βλέπουμε τους μαγαζάτορες αλλά και μεγάλες αλυσίδες τροφίμων (σελ. 36) να συνδράμουν, μέσα από τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν οι ερυθροσταυρίτισσες που είναι κινητήρια δύναμη εθελοντισμού σε μια πόλη με πολλές ιδιαιτερότητες, όπως σε πολλά σημεία της έκδοσης επισημαίνεται. Ανεξάρτητα από την κοινωνική προέλευση της κάθε μιας από τις ερυθροσταυρίτισσες η ανθρώπινη επαφή με τους ανθρώπους που συναντούν, που επιλέγουν να τους βοηθήσουν είναι άμεση κι όχι εξ’ αποστάσεως. Φυλακές Κομοτηνής, 2005, ένας μικρός κύκλος ελπίδας γύρω από ανθρώπους της διπλανής πόρτας.
«Διαβάσαμε της ψυχής σας τα σκιρτήματα στα χειροτεχνήματά σας. Επιδέξιοι τεχνίτες και δημιουργοί, ανάμεσά μας». Ανάμεσα κι όχι πίσω από τα κάγκελα, όχι εκτός του κοινωνικού συστήματος όπως συνήθως τους αντιμετωπίζουμε. Ο κ. Δαμασκηνός στα σχόλια που κάνει για τις ερυθροσταυρίτισσες στο χαιρετισμό του λέει «Δε θέλω λόγια, θέλω έργα αγάπης και προσφοράς σε κάθε αναξιοπαθούντα συνάνθρωπο, ανεξαρτήτως κοινωνικού επιπέδου ή θρησκευτικών αντιλήψεων και πολιτικής διακρίσεως».
Όπως ακριβώς η Ινώ, η εξαίρετη ηρωίδα του κ. Κυρατζόγλου που «είχε το θεό μέσα της. Κι εύρισκε εντελώς αδιανόητη την αντίληψη που αναζητούσε στο ύψος του καμπαναριού ή του μιναρέ και όχι στην καρδιά τη θρησκευτικότητα και την πίστη σ’ Εκείνον». Λίγο πιο πάνω διαβάζουμε στο διήγημα για την Ινώ. «Δε διδάσκουμε εκείνο που θέλουμε. Δε διδάσκουμε εκείνο που ξέρουμε. Διδάσκουμε εκείνο που είμαστε». Ακριβώς αυτό κάνουν οι ερυθροσταυρίτισσες, εθελόντριες. Εθελοντής είναι ο πολίτης εκείνος που προσφέρει ανιδιοτελώς τον ελεύθερο χρόνο του ή τη γνώση του για χρήσιμες δράσεις προς όφελος άλλων, χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα. Η εθελοντική αλληλέγγυα προσφορά βρίσκεται στο θεμέλιο της δράσης του Κινήματος και ήταν ανέκαθεν η βάση της ύπαρξης και της δραστηριότητας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Οι Εθελοντές προσφέρουν τον χρόνο, την ενέργεια, τις γνώσεις και, πάνω από όλα, την αγάπη τους προς τους πάσχοντες συνανθρώπους, κάνοντας καθημερινά πράξη τα διαχρονικά λόγια και το όραμα του Ερρίκου Ντυνάν. Το μήνυμα του Ερίκου Ντυνάν, είναι να ξεπερνιέται το ατομικό συμφέρον για να πραγματωθεί το συλλογικό όφελος». Ρόλος παιδαγωγικός μέσα από το«πρόγραμμα ψυχοκοινωνικής υποστήριξης» Στη συνέχεια, η κ. Αμπατζή μίλησε για δράσεις παιδαγωγικού χαρακτήρα του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, στις πυρόπληκτες περιοχές, συνδέοντάς τες με το ρόλο της ηρωίδας (η γνωστή Ινώ) του διηγήματος του καρδιολόγου, Διδάκτωρα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Θρασύβουλου Κυρατζόγλου. Ρόλος παιδευτικός προς τα παιδιά και τους ενήλικες αυτός των ερυθροσταυριτισσών μέσα από προγράμματα όπως το παραπάνω αλλά και μέσα από ποικίλες εκδηλώσεις. Πολύ πετυχημένη, για παράδειγμα, η θεματική της εκδήλωσης για τα διατροφή, με ομιλητή τον διατροφολόγο Χρήστο Μαχαίρα. Αποδεικνύει ανθρώπους, κυρίες που νοιάζονται για τον συνάνθρωπο αλλά φροντίζουν παράλληλα την ισορροπία, το σώμα τους να είναι σε καλή φυσική κατάσταση, δείγμα υγείας κι όχι μόνο ομορφιάς. Αλλά και ρόλος εκπαιδευτικός από το Περιφερειακό Τμήμα Κομοτηνής, όπως τα μαθήματα Α΄ Βοηθειών σε σχολεία από την εκπαιδεύτρια κ. Ειρήνη Παπάζογλου. Ενημέρωση σημαντική ακόμη και μέσα από τη διήγηση της πρωταγωνίστριας του καρδιολόγου κ. Κυρατζόγλου. Η Ινώ, η πολυτάλαντη, η ζεστή Ινώ δίνει συμβουλές για τη μεσογειακή διατροφή και διαλέγει όχι τυχαία τη γυναίκα Ινώ ο κ. Κυρατζόγλου για να το κάνει, γιατί η γυναίκα κρατάει την οικογένεια, δίνει τις συντεταγμένες της διατροφής, μαθαίνει στους άλλους τη ζωή. Τη ζωή που ερωτεύεται η έτερη ηρωίδα του κ. Κυρατζόγλου, η μαθηματικός στο διήγημα «Γυναικεία καρδιά», μέσα από τη στάση ζωής του γοητευτικού γιατρού. Γιατρός καρδιολόγος, ο κ. Κυρατζόγλου βρίσκει έναν πετυχημένο τρόπο να περάσει το μήνυμα της υγείας που συνδέεται με τον τρόπο διατροφής και ζωής, τη διήγηση, την πλοκή, τους ήρωες που ζουν και παθαίνουν. Δεν είναι ίσως οι ήρωες των σεισμών και των φυσικών καταστροφών, οι ήρωες της ανάγκης με τους οποίους συναναστρέφονται οι ερυθροσταυρίτισσες, αλλά είναι άνθρωποι που πάσχουν, υποφέρουν, χαίρονται και τους είναι πολύτιμες, όπως σε όλους μας, οι χρήσιμες οδηγίες για την υγεία. Και μάλιστα συμβουλές μέσα από μια πετυχημένη ηρωίδα, την Ινώ, στην ψυχολογία της οποίας εύστοχα μπαίνει ο κ. Κυρατζόγλου, δείχνοντας ότι γνωρίζει τη γυναικεία καρδιά, όχι μόνο ως καρδιολόγος αλλά και ως άντρας.
Η Ινώ εκπροσωπεί το μέτρο (σελ.61) στη ζωή της, το μέτρο που τη βοηθάει να εξυπηρετήσει το σκοπό, για παράδειγμα μέσα από την αναφορά που γίνεται στη σχέση της με τη θρησκεία γιατί η Ινώ δεν είναι θρησκόληπτη. «Θρησκόληπτη η Ινώ; Όχι. Με τη μανία, ποτέ, δεν συμπορεύτηκε. Απεναντίας, διαλεκτικά, θρησκευόμενη. Ναι. Σεβόταν την ιδιαιτερότητα του καθενός. Συνδιαλεγόταν με τους άλλους, ό,τι κι αν πίστευαν…» Πολύ καλή η προσέγγιση, επομένως, της γυναικείας ματιάς από τον συγγραφέα μέσα από την Ινώ, εντυπωσιακή, ιδιαίτερα είναι η ουσιαστική και τρυφερή σχέση που έχει αναπύξει με τη νύφη της, σχέση μάνας, πεθεράς με νύφη, κόρη». Η τοποθέτησή της έκλεισε μ’ ένα ερώτημα, το οποίο μπορεί κύρια να προβληματίζει δημοσιογράφους, στην ουσία όμως αφορά τον κάθε σκεπτόμενο πολίτη, αν θέλει να διακρίνει την αληθινή προσφορά από την εικόνα που πλασάρεται από κάποια ΜΜΕ. «Να δημοσιοποιείται η φιλανθρωπία, η προσφορά στο συνάνθρωπο, να γίνεται αντικείμενο προβολής από τα ΜΜΕ που πηγαίνουν συνήθως λίγο και «στα πεταχτά» για μια δήλωση, μια και συχνά συμβαίνει να γίνονται και άλλες εκδηλώσεις την ίδια στιγμή και να είμαστε πανταχού παρόντες – παρούσες (όπως για παράδειγμα σήμερα, την ώρα αυτή της εκδήλωσης έχουμε τη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου); Θα έλεγα ναι, πλην όμως με μέτρο, μια και στην προκειμένη περίπτωση αναφερόμαστε στον εθελοντισμό κι όχι στη φιλανθρωπία, ένα δρόμο που τον κουβαλάμε ως άνθρωποι αλλά ταυτόχρονα διδάσκεται, γι’ αυτό εκτιμώ πως μέσα από την παρουσίαση σοβαρών δράσεων, όπως είναι αυτές του Ερυθρού Σταυρού, υπάρχει το ενδεχόμενο να υπάρξουν κι άλλοι συνοδοιπόροι. Ενεργοί πολίτες είναι οι συνειδητοποιημένοι πολίτες που δεν εφησυχάζουν κι αυτό το αποδεικνύουν οι ερυθροσταυρίτισσες».
Τ.Β.
Δημοσιεύθηκε στον Παρατηρητή της Θράκης
Μάρτιος 29, 2008
Οι Νεράιδες στη Ροδόπη...
Σε πολλά χωριά του νομού Ροδόπης, υπάρχουν ιστορίες με Νεράιδες. Δεν είναι λίγα δε και τα τοπωνύμια της περιοχής που συνδέονται μ΄ αυτές!
Χαρακτηριστικό μάλιστα είναι το γεγονός πως ιστορίες με Νεράιδες υπάρχουν και στα χριστιανικά και στα μουσουλμανικά χωριά του νομού! Ακόμη και οι Ρωμά, οι αθίγγανοι της Ροδόπης, πιστεύουν σ΄ αυτές, και στις Νεράιδες αποδίδουν το σκούρο χρώμα τους καθώς πιστεύουν πως ΄΄ όποιον τον φιλήσει Νεράιδα, γίνεται … μαύρος!΄΄ Την εκδοχή αυτή στην λαογραφία μας, την συναντούμε και σε άλλα χωριά του νομού αλλά και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Τα πλάσματα αυτά, που υπάρχουν μόνο στην φαντασία των ανθρώπων, ανέκαθεν συνδεόταν με τα νερά, είτε των ποταμών είτε των πηγαδιών.
Οι κάτοικοι των Ασωμάτων, ξέρουν μία τοποθεσία ανάμεσα στο χωριό τους και τους Υφαντές, που την λένε Σκαλοπήγαδο. Σήμερα το Σκαλοπήγαδο, που ήταν ένα πηγάδι στο οποίο για να πάει κανείς έπρεπε να κατέβει και μερικά σκαλάκια, δεν υπάρχει.
Στο σημείο αυτό, πήγαιναν οι νέοι του χωριού, τα κορίτσια για να τα … ξελογιάσουν, με το πρόσχημα να δουν δήθεν τις Νεράιδες που υπήρχαν εκεί. Ήταν μάλιστα το σημείο όπου κλεινόταν τα ραντεβουδάκια της εποχής.
Σε ένα άλλο χωριό, το Πάμφορο, το ρέμα που περνά έξω από το χωριό, λέγεται Ρέμα της Νεράιδας, γιατί και εκεί έβγαιναν δήθεν τα φανταστικά ξωτικά.
Η αλήθεια είναι, πως εκεί τα παλιά χρόνια, πήγαιναν οι νέες του χωριού για την μπουγάδα και το πλύσιμο των κουβερτών και των χαλιών. Έτσι βρεμένες πως ήταν και με το τραγούδι και το πείραγμα στα χείλη, σίγουρα έμοιαζαν σαν Νεράιδες από μακριά στον αντρικό πληθυσμό του χωριού. Στην περιοχή, δεν είναι τυχαίο πως μερικές φορές λένε το Ρέμα της Νεράιδας και απλά … Πλυσταριό.
Στα νότια της Γρατινής, όπου περνά το Αμυγδαλόρεμα, η περιοχή στις όχθες του λέγεται Σουλούκια, που είναι η ονομασία των Νεράιδων, στην τουρκική γλώσσα. Οι μουσουλμάνοι δε, πιστεύουν για να κάνουν ακόμη πιο μυστήριο τον θρύλο, πως τα σουλούκια, όταν βλέπουν άνθρωπο μεταμορφώνονται σε … βδέλλες και έτσι συνδέουν αυτήν την παραποτάμια έκταση (που προφανώς έχει βδέλλες) με την ύπαρξη των ξωτικών.
Ίδια περίπτωση, με ολόιδιο μασάλι υπάρχει και για την περιοχή Βούρκος του Ιάσμου, που βρίσκεται νοτιοδυτικά του χωριού, κοντά στην Βιστωνίδα. Λέγεται από τους μουσουλμάνους πως εκεί υπήρχε μία λίμνη που ξεράθηκε και έβγαιναν Νεράιδες. Μάλιστα την λίμνη αυτή την έλεγαν και Σουλουκλού Γκιόλ.
Αντίθετα στην περιοχή στα νότια της Αρίσβης που σε νεώτερους χάρτες εμφανίζεται με το όνομα Αβδέλλα, δηλαδή Βδέλλα και παλαιότερα ονομαζόταν Σουλούκια, δεν υπήρχε στο παρελθόν στάσιμο νερό, αλλά ένα μικρό ρέμα που κι αυτό συνδέθηκε με την ύπαρξη ξωτικών. Μάλιστα στην περιοχή, γινόταν όλα τα γλέντια του χωριού και ήταν εξαιρετικός βοσκότοπος, που σήμερα προσπαθούν οι τοπικές αρχές να ξαναδημιουργήσουν, καθώς για πολλά χρόνια καταπατητές τον μετέτρεψαν σε καλλιεργούμενες εκτάσεις.
Χαρακτηριστικό μάλιστα είναι το γεγονός πως ιστορίες με Νεράιδες υπάρχουν και στα χριστιανικά και στα μουσουλμανικά χωριά του νομού! Ακόμη και οι Ρωμά, οι αθίγγανοι της Ροδόπης, πιστεύουν σ΄ αυτές, και στις Νεράιδες αποδίδουν το σκούρο χρώμα τους καθώς πιστεύουν πως ΄΄ όποιον τον φιλήσει Νεράιδα, γίνεται … μαύρος!΄΄ Την εκδοχή αυτή στην λαογραφία μας, την συναντούμε και σε άλλα χωριά του νομού αλλά και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Τα πλάσματα αυτά, που υπάρχουν μόνο στην φαντασία των ανθρώπων, ανέκαθεν συνδεόταν με τα νερά, είτε των ποταμών είτε των πηγαδιών.
Οι κάτοικοι των Ασωμάτων, ξέρουν μία τοποθεσία ανάμεσα στο χωριό τους και τους Υφαντές, που την λένε Σκαλοπήγαδο. Σήμερα το Σκαλοπήγαδο, που ήταν ένα πηγάδι στο οποίο για να πάει κανείς έπρεπε να κατέβει και μερικά σκαλάκια, δεν υπάρχει.
Στο σημείο αυτό, πήγαιναν οι νέοι του χωριού, τα κορίτσια για να τα … ξελογιάσουν, με το πρόσχημα να δουν δήθεν τις Νεράιδες που υπήρχαν εκεί. Ήταν μάλιστα το σημείο όπου κλεινόταν τα ραντεβουδάκια της εποχής.
Σε ένα άλλο χωριό, το Πάμφορο, το ρέμα που περνά έξω από το χωριό, λέγεται Ρέμα της Νεράιδας, γιατί και εκεί έβγαιναν δήθεν τα φανταστικά ξωτικά.
Η αλήθεια είναι, πως εκεί τα παλιά χρόνια, πήγαιναν οι νέες του χωριού για την μπουγάδα και το πλύσιμο των κουβερτών και των χαλιών. Έτσι βρεμένες πως ήταν και με το τραγούδι και το πείραγμα στα χείλη, σίγουρα έμοιαζαν σαν Νεράιδες από μακριά στον αντρικό πληθυσμό του χωριού. Στην περιοχή, δεν είναι τυχαίο πως μερικές φορές λένε το Ρέμα της Νεράιδας και απλά … Πλυσταριό.
Στα νότια της Γρατινής, όπου περνά το Αμυγδαλόρεμα, η περιοχή στις όχθες του λέγεται Σουλούκια, που είναι η ονομασία των Νεράιδων, στην τουρκική γλώσσα. Οι μουσουλμάνοι δε, πιστεύουν για να κάνουν ακόμη πιο μυστήριο τον θρύλο, πως τα σουλούκια, όταν βλέπουν άνθρωπο μεταμορφώνονται σε … βδέλλες και έτσι συνδέουν αυτήν την παραποτάμια έκταση (που προφανώς έχει βδέλλες) με την ύπαρξη των ξωτικών.
Ίδια περίπτωση, με ολόιδιο μασάλι υπάρχει και για την περιοχή Βούρκος του Ιάσμου, που βρίσκεται νοτιοδυτικά του χωριού, κοντά στην Βιστωνίδα. Λέγεται από τους μουσουλμάνους πως εκεί υπήρχε μία λίμνη που ξεράθηκε και έβγαιναν Νεράιδες. Μάλιστα την λίμνη αυτή την έλεγαν και Σουλουκλού Γκιόλ.
Αντίθετα στην περιοχή στα νότια της Αρίσβης που σε νεώτερους χάρτες εμφανίζεται με το όνομα Αβδέλλα, δηλαδή Βδέλλα και παλαιότερα ονομαζόταν Σουλούκια, δεν υπήρχε στο παρελθόν στάσιμο νερό, αλλά ένα μικρό ρέμα που κι αυτό συνδέθηκε με την ύπαρξη ξωτικών. Μάλιστα στην περιοχή, γινόταν όλα τα γλέντια του χωριού και ήταν εξαιρετικός βοσκότοπος, που σήμερα προσπαθούν οι τοπικές αρχές να ξαναδημιουργήσουν, καθώς για πολλά χρόνια καταπατητές τον μετέτρεψαν σε καλλιεργούμενες εκτάσεις.
Μάρτιος 28, 2008
Αγκαλιάστηκαν από τους Κομοτηναίους της Αθήνας τα βιβλία των Μέκου, Κελεσίδη, Κουτλογεωργίου
Έντονη η συγκίνηση, χείμαρρος οι αναμνήσεις που προκάλεσε η παρουσίαση των βιβλίων τριών έγκριτων συμπολιτών μας, του κ. Ζαφείρη Μέκου, του κ. Τέλη Κελεσίδη και του κ. Σάββα Κουτλογεωργίου, σε εκδήλωση που διοργάνωσε στην Αθήνα η ΕΝΩΣΗ ΚΟΜΟΤΗΝΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΣ.
Τη βιβλιοπαρουσίαση ανέλαβαν η βουλευτής του νομού μας και φιλόλογος κ. Χρύσα Μανωλιά και η επίσης φιλόλογος και εκδότρια του ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ ΘΡΑΚΗΣ κ. Τζένη Κατσαρή.
Στο αμφιθέατρο της ΕΣΗΕΑ, όπου πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση, ζωντάνεψαν γεγονότα, στιγμές σημαντικές της Κομοτηνής, της Ροδόπης, της Θράκης, πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν, αλλά και πρόσωπα της απλής καθημερινότητας, που σφράγισαν μια εποχή, όπως ξεπήδησαν από τα βιβλία «Από τη Μάνη στην Πόλη και τη Γωνιά της Κιζύκου, Ριζώσαμε στην Κομοτηνή – Ιστορική και λαογραφική προσέγγιση της Νεότερης και Σύγχρονης Θράκης και Κομοτηνής» και «Ενθύμιον Κομοτηνής – Η ιστορία, η εικόνα και η ζωή της πόλης και των ανθρώπων της στις τρεις προηγούμενες γενιές» του Ζαφείρη Μέκου, «Ιδού η Ροδόπη μας - Οικισμοί, Τοποθεσίες και Τοπωνύμια του Ν. Ροδόπης» του Τέλη Κελεσίδη και «Η Κομοτηνή του παρελθόντος – Φωτογραφικό Οδοιπορικό, από το 1920 έως τις μέρες μας» του Σάββα Κουτλογεωργίου.
Εξαιρετική η γλαφυρή παρουσίαση των τεσσάρων αυτών βιβλίων την οποία έκανε η κ. Χρύσα Μανωλιά, και η οποία πλημμύρισε με νοσταλγία τους παρευρισκόμενους. «Είναι ωραίο και γόνιμο να θυμάσαι» τόνισε μεταξύ άλλων η κ. Μανωλιά.
Εξαιρετική και η παρουσίαση της κ. Τζένη Κατσαρή για την αξία, τη σημασία και τη θέση που έχουν τα τέσσερα αυτά βιβλία των τριών συμπολιτών μας στο σύνολο της μεταπολεμικής γραμματείας της Ροδόπης.
Εμφανώς συγκινημένος ο Πρόεδρος της Ένωσης κ. Νίκος Δαδάκης που προλόγισε την εκδήλωση, της οποίας τον συντονισμό έκανε ο αντιπρόεδρος κ. Μιχάλης Μαρτίδης. Την άποψή της για τα παρουσιαζόμενα βιβλία κατέθεσε και το μέλος της Ένωσης κ. Τίνα Ιωαννίδου, νύφη της γνωστής για την ξεχωριστή φιλανθρωπική και κοινωνική της δράση Κομοτηναίας Αλβίνης Ιωαννίδου.
Πλήθος Κομοτηναίων της Αθήνας έδωσε το «παρών» του στην εκδήλωση, οι οποίοι με τα ερεθίσματα της βιβλιοπαρουσίασης έκαναν τη δική τους αναδρομή στο παρελθόν στα πηγαδάκια που δημιουργήθηκαν κατά τη δεξίωση που ακολούθησε.
Μια υπέροχη σε όλα της βραδιά, με πρωταγωνιστές τους Κομοτηναίους της Αθήνας και την αγάπη τους για την πόλη που γεννήθηκαν.
Αναδημοσίευση από http://portal.parliament.gr/Default.aspx?tabid=535&ctl=Details&mid=1170&ItemID=1540
Τη βιβλιοπαρουσίαση ανέλαβαν η βουλευτής του νομού μας και φιλόλογος κ. Χρύσα Μανωλιά και η επίσης φιλόλογος και εκδότρια του ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ ΘΡΑΚΗΣ κ. Τζένη Κατσαρή.
Στο αμφιθέατρο της ΕΣΗΕΑ, όπου πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση, ζωντάνεψαν γεγονότα, στιγμές σημαντικές της Κομοτηνής, της Ροδόπης, της Θράκης, πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν, αλλά και πρόσωπα της απλής καθημερινότητας, που σφράγισαν μια εποχή, όπως ξεπήδησαν από τα βιβλία «Από τη Μάνη στην Πόλη και τη Γωνιά της Κιζύκου, Ριζώσαμε στην Κομοτηνή – Ιστορική και λαογραφική προσέγγιση της Νεότερης και Σύγχρονης Θράκης και Κομοτηνής» και «Ενθύμιον Κομοτηνής – Η ιστορία, η εικόνα και η ζωή της πόλης και των ανθρώπων της στις τρεις προηγούμενες γενιές» του Ζαφείρη Μέκου, «Ιδού η Ροδόπη μας - Οικισμοί, Τοποθεσίες και Τοπωνύμια του Ν. Ροδόπης» του Τέλη Κελεσίδη και «Η Κομοτηνή του παρελθόντος – Φωτογραφικό Οδοιπορικό, από το 1920 έως τις μέρες μας» του Σάββα Κουτλογεωργίου.
Εξαιρετική η γλαφυρή παρουσίαση των τεσσάρων αυτών βιβλίων την οποία έκανε η κ. Χρύσα Μανωλιά, και η οποία πλημμύρισε με νοσταλγία τους παρευρισκόμενους. «Είναι ωραίο και γόνιμο να θυμάσαι» τόνισε μεταξύ άλλων η κ. Μανωλιά.
Εξαιρετική και η παρουσίαση της κ. Τζένη Κατσαρή για την αξία, τη σημασία και τη θέση που έχουν τα τέσσερα αυτά βιβλία των τριών συμπολιτών μας στο σύνολο της μεταπολεμικής γραμματείας της Ροδόπης.
Εμφανώς συγκινημένος ο Πρόεδρος της Ένωσης κ. Νίκος Δαδάκης που προλόγισε την εκδήλωση, της οποίας τον συντονισμό έκανε ο αντιπρόεδρος κ. Μιχάλης Μαρτίδης. Την άποψή της για τα παρουσιαζόμενα βιβλία κατέθεσε και το μέλος της Ένωσης κ. Τίνα Ιωαννίδου, νύφη της γνωστής για την ξεχωριστή φιλανθρωπική και κοινωνική της δράση Κομοτηναίας Αλβίνης Ιωαννίδου.
Πλήθος Κομοτηναίων της Αθήνας έδωσε το «παρών» του στην εκδήλωση, οι οποίοι με τα ερεθίσματα της βιβλιοπαρουσίασης έκαναν τη δική τους αναδρομή στο παρελθόν στα πηγαδάκια που δημιουργήθηκαν κατά τη δεξίωση που ακολούθησε.
Μια υπέροχη σε όλα της βραδιά, με πρωταγωνιστές τους Κομοτηναίους της Αθήνας και την αγάπη τους για την πόλη που γεννήθηκαν.
Αναδημοσίευση από http://portal.parliament.gr/Default.aspx?tabid=535&ctl=Details&mid=1170&ItemID=1540
Παρέμβαση για το παράνομο κυνήγι
Έχουμε τονίσει πολλές φορές ότι ο ρόλος το τύπου είναι να εντοπίζει και να επισημαίνει διάφορα πράγματα στους αρμοδίους, προκειμένου να βελτιώνονται και να προλαμβάνονται καταστάσεις.
Έτσι με το άρθρο του Τέλη Κελεσίδη στην προηγούμενη έκδοση της "Θρακικής Αγοράς", για την ύπαρξη ξένων κυνηγών, που βρέθηκαν να πυροβολούν σε απαγορευμένη περιοχή -συγκεκριμένα στην λίμνη Ισμαρίδα- και το ερώτημα, πως πρέπει να αντιδρούμε σε τέτοιου είδους περιστάσεις, σε ποιον να απευθυνόμαστε ως πολίτες, όταν βλέπουμε κάτι ύποπτο, προέκυψε το εξής:
Ο πρόεδρος του κυνηγετικού συλλόγου Κομοτηνής Γιάννης Σκαπαριώτης μιλώντας στην ΕΡΑ Κομοτηνής, δεσμεύτηκε ότι θα αναγραφούν στις πινακίδες του συλλόγου- που ήδη υπάρχουν και προειδοποιούν ότι το κυνήγι απαγορεύεται στην συγκεκριμένη περιοχή-τα τηλέφωνα των αρμοδίων θηροφυλάκων αλλά και του συλλόγου(25310 22885).
Με αυτόν τον τρόπο αν οποιοσδήποτε πολίτης αντιληφθεί κάποια παράνομη κίνηση από πλευράς κυνηγών, να ξέρει σε ποιον θα απευθυνθεί και τι θα του πει. "Εμείς απευθύνουμε έκκληση στον κόσμο και θέλουμε να μας βοηθήσει, καθώς όπως γνωρίζετε διαθέτουμε μεν 5 θηροφύλακες, τους οποίους τους πληρώνουμε εμείς οι ίδιοι. Ωστόσο η περιοχή μας κατακλύζεται από εκατοντάδες κυνηγούς άλλων περιοχών της χώρας και δεν μπορούμε να είμαστε παντού παρόντες.
Γι' αυτό και θέλουμε την βοήθεια του κόσμου σε αυτό το κομμάτι, αν διαπιστώσει κάτι ύποπτο, μία κλήση στο αναγραφόμενο τηλέφωνο της πινακίδας, για άμεση δράση από πλευράς συλλόγου", δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Σκαπαριώτης.
Πρόσθεσε δε ότι ήταν μέσα στα σχέδια του συλλόγου μια τέτοια πρωτοβουλία, απλά το άρθρο-παρέμβαση Κελεσίδη επίσπευσε το χρόνο! Είπαμε ο ρόλος του τύπου είναι αυτός, αρκεί, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση να υπάρχουν "ευήκοα ώτα"!!!
Δημοσιεύθηκε στη Θρακική Αγορά στις 16-9-2005
Έτσι με το άρθρο του Τέλη Κελεσίδη στην προηγούμενη έκδοση της "Θρακικής Αγοράς", για την ύπαρξη ξένων κυνηγών, που βρέθηκαν να πυροβολούν σε απαγορευμένη περιοχή -συγκεκριμένα στην λίμνη Ισμαρίδα- και το ερώτημα, πως πρέπει να αντιδρούμε σε τέτοιου είδους περιστάσεις, σε ποιον να απευθυνόμαστε ως πολίτες, όταν βλέπουμε κάτι ύποπτο, προέκυψε το εξής:
Ο πρόεδρος του κυνηγετικού συλλόγου Κομοτηνής Γιάννης Σκαπαριώτης μιλώντας στην ΕΡΑ Κομοτηνής, δεσμεύτηκε ότι θα αναγραφούν στις πινακίδες του συλλόγου- που ήδη υπάρχουν και προειδοποιούν ότι το κυνήγι απαγορεύεται στην συγκεκριμένη περιοχή-τα τηλέφωνα των αρμοδίων θηροφυλάκων αλλά και του συλλόγου(25310 22885).
Με αυτόν τον τρόπο αν οποιοσδήποτε πολίτης αντιληφθεί κάποια παράνομη κίνηση από πλευράς κυνηγών, να ξέρει σε ποιον θα απευθυνθεί και τι θα του πει. "Εμείς απευθύνουμε έκκληση στον κόσμο και θέλουμε να μας βοηθήσει, καθώς όπως γνωρίζετε διαθέτουμε μεν 5 θηροφύλακες, τους οποίους τους πληρώνουμε εμείς οι ίδιοι. Ωστόσο η περιοχή μας κατακλύζεται από εκατοντάδες κυνηγούς άλλων περιοχών της χώρας και δεν μπορούμε να είμαστε παντού παρόντες.
Γι' αυτό και θέλουμε την βοήθεια του κόσμου σε αυτό το κομμάτι, αν διαπιστώσει κάτι ύποπτο, μία κλήση στο αναγραφόμενο τηλέφωνο της πινακίδας, για άμεση δράση από πλευράς συλλόγου", δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Σκαπαριώτης.
Πρόσθεσε δε ότι ήταν μέσα στα σχέδια του συλλόγου μια τέτοια πρωτοβουλία, απλά το άρθρο-παρέμβαση Κελεσίδη επίσπευσε το χρόνο! Είπαμε ο ρόλος του τύπου είναι αυτός, αρκεί, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση να υπάρχουν "ευήκοα ώτα"!!!
Δημοσιεύθηκε στη Θρακική Αγορά στις 16-9-2005
Μάρτιος 27, 2008
Προλόγισμα του αν. Καθηγητή του ΔΠΘ κ. Γεράσιμου Κέκκερη
Θρησκείες, λατρείες και βωμοί λογής και σα σβησμένοι
και τα πορτοπαράθυρα του παλατιού τ' ανοίγεις
και μπάζεις μέσα της ζωής το φως και τον αέρα
και λες του Μύθου: Ξύπνησε! Και λες του Ρήγα: Μίλα,
ξύπνα, και να η παράδοση, και να η Νεράιδα, μίλα!
Κωστής Παλαμάς (1915)
Πέρασμα λαών και πολιτισμών η Ροδόπη. Κατοικημένη από την νεολιθική εποχή, δέχθηκε από τον 7οπΧ αιώνα την επίδραση της Χίου, της Αθήνας, της Ιωνίας. Ο εξελληνισμός της επιταχύνθηκε στους Ρωμαϊκούς χρόνους. Αλλεπάλληλα βαρβαρικά φύλα επέδραμαν κατά τους Βυζαντινούς χρόνους. Τοποθετημένη στο πέρασμα για τη Βασιλεύουσα δέχθηκε τη σκιά της. Οι σταυροφόροι, οι Βενετοί και η Τουρκοκρατία δεν παρέλειψαν να αφήσουν την επίδρασή τους. Τις διώξεις και καταστροφές των Βουλγάρων και την ενσωμάτωση με την Ελλάδα το 1920 ακολούθησε το κύμα των προσφύγων της Μικρασιατικής καταστροφής. Λίγα χρόνια μετά πάλι οι Βούλγαροι και αμέσως μετά ο εμφύλιος και μετά η μετανάστευση.
Όλη αυτή η διαδοχή λαών και ιστορικών γεγονότων αναμφίβολα άφησε στη Ροδόπη πλούσια απομεινάρια. Όσα από αυτά όμως δεν κατέστρεψαν ο χρόνος και οι επόμενοι κατακτητές, τα πήραν μαζί τους οι ”περιηγητές” (Σ. Ιωαννίδης, 1975). Τα υπόλοιπα πωλήθηκαν από καταστήματα “πώλησης αρχαίων αντικειμένων” (οδηγός Ιγγλέση, 1911), άλλα κρύφτηκαν δια της μεθόδου “θάπτουσι βαθύτερον ή όσον ήσαν πρότερον)”, (Ν. Μελίρρυτος, 1871) ή μεταφέρθηκαν σε ξένες συλλογές και μουσεία. Και τα απομεινάρια όσα απέμειναν, δένονται σήμερα με το θρακικό τοπίο, αλλού αιχμηρό και άγριο, αλλού μακάρια μαγευτικό για να θυμίζουν ότι κάτι έγινε, κάτι υπήρχε εδώ. Και εμείς ζούμε σ’ αυτόν τον τόπο. Συνεχιστές της ιστορίας του. Πρόσκαιροι στη γη αυτή και ενδεχόμενα φερμένοι από αλλού αλλά συνεχιστές των όσων διαδραματίστηκαν εδώ.
Αυτή είναι η ιστορία της περιοχής. Σήμερα ψάχνοντας στα διάσπαρτα απομεινάρια προσπαθούμε να εκμαιεύσουμε τις λεπτομέρειες από τις ρίζες μας. Παρακολουθούμε τις αφηγήσεις των γερόντων, διαβάζουμε τα «Θρακικά», ψάχνουμε σε ξεχασμένα αρχεία, συνδυάζουμε τις ελάχιστες γραπτές πηγές, καταγράφουμε οτιδήποτε εντοπίσουμε.
Ο λόγος είναι απλός. Η ζωή μας. Ο χρόνος. Το παρελθόν, το παρόν, το μέλλον. Σχήματα, που πάντοτε υπήρχαν καθημερινά. Συνδετικός κρίκος η ιστορία, η θρησκεία, η παράδοση, οι θρύλοι, ο λαϊκός πολιτισμός, η γνώση. Δεν πρόκειται για θεωρητικές κατασκευές, πρόκειται για ιδέες με συνδετικότητα, ιδέες με σάρκα και οστά. Πρόκειται για αναγκαιότητα, για προϋπόθεση ζωής, της ζωής που εμπεριέχεται στο "ευ ζειν". Μόλις θεωρούμε ότι το προσεγγίσουμε ψάχνουμε τους εαυτούς μας.
Δυστυχώς η ιστορία επαναλαμβάνεται. Όσο και αν κατηγορούμε τον χρόνο που δεν άφησε γραπτά κείμενα και μνημεία για το απώτερο παρελθόν τόσο αντιμετωπίζουμε το ίδιο πρόβλημα για το εγγύτερο χρονικό διάστημα.
Με τα υπαγορευμένα πρότυπα συμπεριφοράς, τρόπου ζωής και κατανάλωσης που ακολουθούμε, επιταχύνουμε την αλλοίωση του περιβάλλοντος, γινόμαστε μάρτυρες του άγχους επιβίωσης του σύγχρονου ανθρώπου, λησμονούμε τη δύναμη του πνεύματος και της ψυχής. Η συμβίωση με το περιβάλλον, η ψυχική ηρεμία, η αναβίωση των ιδεών και αρχών του παρελθόντος αποτελούν εμπόδια για την επικείμενη αλλοτρίωση του εαυτού μας. Σ' αυτό το πλαίσιο το σύνολο των πρακτικών που αφυπνίζουν τη μνήμη και φέρνουν τον άνθρωπο αντιμέτωπο με την ιστορία του -προσωπική και ομαδική- και το κυριότερο μ' έναν άλλο τρόπο ζωής που νοσταλγεί αλλά και που ευτυχώς επιμένει να αναβιώνει, μας οδηγούν στην επανεξέταση της σχέσης μας με το παρελθόν. Νοσταλγία, αναβίωση, γνώση του εαυτού μας αποτελούν όψεις της ελπίδας.
Αλλά πως; Που θα βρούμε στοιχεία; Ποιες είναι οι μνήμες της περιοχής; Τι πρέπει να αναβιώσουμε;
Ανατρέχοντας τη βιβλιογραφία θα βρούμε αποσπασματικά στοιχεία στο βιβλίο του Σ. Κυριακίδη «Περί της Ιστορίας της Θράκης», στο βιβλίο του ιστορικού K. Τρεμόπουλου, “Η Κομοτηνή και οι Αρχαιότητές της”, στα πονήματα του Τάκη Ακρίτα, στις ανακοινώσεις της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, στα “Θρακικά”, στη «Θρακική Επετηρίδα», “στα Βήματα του Ορφέα” του Μ. Κούκου αλλά και σε διάσπαρτες άλλες πηγές άλλες γνωστές και άλλες καταχωνιασμένες σε κλειστά υπόγεια. Πηγές εμπνευσμένες που άφησαν το στίγμα τους τον καιρό που εκδόθηκαν. Και πουθενά στα βιβλία του σχολείου.
Γράφει ο Ν. Μελίρρυτος για τη νεώτερη Μαρώνεια:
Έξωθεν της θύρας της οικίας του κ. Βριώνη Κώστα, εύρηται εκτισμένον τεμάχιον μαρμάρου επί του τείχου με επιγραφήν τόσην καί τοιαύτην:
ΤΩΝ ΜΟΥΣΩΝ ΧΑΡ …
ΦΗ ΦΡΕΝΙ …
ΤΙΜΩΝ ΘΕΜΙΝ …
ΤΟΝ ΚΡΑΤΩΝ …
ΘΥΝΕΙ ΝΟΩ …
Πόσοι από τους σημερινούς κάτοικους γνωρίζουν την τοποθεσία του σπιτιού με τη σημαντική αυτή επιγραφή και την ερμηνεία της αν και αυτό βρίσκεται ακριβώς στην πλατεία του οικισμού;
Στο παλιό Ευαγγέλιο, τυπωμένο "Εν Βενετία εκ της Ελληνικής τυπογραφίας του Φοίνικος, 1848" που ανήκει σε εκκλησία του Ιάσμου, κάποιος λόγιος ιερέας έγραψε μπροστά από έναν αιώνα:
"Εν έτει οκτακόσια εξήντα δυο από την ημέραν του Αγίου Γεωργίου μέχρι του Προφήτου Ηλία έγινεν ανομβρία και δεν έβρεξεν ποσώς. Εις τας 6 Ιουλίου έγινεν πυρκαγιά ημέρα Παρασκευή ώρα 11 της ημέρας μέχρι τας 4 της νυκτός και εκάη το βουνόν Πουρναλίκι από τους Μύλους του Μέγα Λάκου μέχρι το χωρίον και περικύκλωσεν αυτό μέχρι την βρύσιν την επάνω ως το σπίτι του Επιτρόπου Παρασκευά το πέρα μέρος του ... και έως το κάτω μέρος των χωραφιών και εκ του φόβου της φλογός όλες οι οικογένειες έπιασαν όλα τα έπιπλα των από τας οικίας των δια να φίβγωσι εκ του πυρός. Ετρέξαμεν με φόβον και τρόμον εν τη Αγία ημών και Ιερά εκκλησία και πήραμε το Άγιον Αρτοφόριον και την Αγία εικόνα του Αγίου Νικολάου και επήγαμεν καθέμπροσθεν του πυρός ω του θαύματος Χριστέ Βασιλεύ έσωσες εν τω άμα την φλόγαν του πυρός και εσβέσθη εν τω άμα ...".
Πηγή ιστορικών γεγονότων το κείμενο. Που είναι οι τοποθεσίες και ποια τα πρόσωπα που αναφέρονται;
Λίγα χρόνια πριν ο Α. Μηλιαράκης (Θρακική Επετηρίς, 1897) τοποθετούσε τη μοναστική κοινωνία του Παπίκιου Όρους κοντά στον ποταμό Στρυμώνα(!). Τώρα γνωρίζουμε και μειδιούμε στο άκουσμα των εκτιμήσεών του. Τα ερωτήματα όμως παραμένουν. Που βρίσκεται η πρώτη αποικία της Χίου στην Μαρώνεια, που ήταν η μυθική Ορθαγορεία, που …. που … που….
Ένας τρόπος για να περιηγηθείς ένα τόπο είναι να αφήνεις πίσω σου σημάδια ή άλλα ετερόκλητα υλικά. Ίσως ετερόκλητα ΄υλικά΄ όπως οι εικόνες, τα συναισθήματα, τα τοπωνύμια, οι θρύλοι, οι αναμνήσεις, η καθημερινότητα, η ζωή που ζήσαμε, οι μνήμες να αποτελούν τον μίτο που οδηγεί τον ερευνητή μέσα από τον λαβύρινθο της σημερινής του ζωής και φωτίζει τις στιγμές που συναντιέται με μια άλλη διάσταση του χρόνου. Έτσι, σιγά-σιγά αποκαλύπτεται η γεωγραφία του τόπου μέσα από την αναζήτηση και την ταυτοποίηση των γεγονότων, ένας νέος χάρτης που ενσωματώνει στοιχεία μιας παλαιότερης εποχής σε μια νεώτερη, που διασταυρώνει πρόσωπα, πράγματα, γεγονότα, χώρους, στιγμές μοναχικές αλλά κυρίως στιγμιότυπα που μοιράστηκε με άλλους και ίσως αυτό να αποτελεί την αέναη απόπειρα αυτογνωσίας του ανθρώπου. Και ίσως τότε να αποκαλύπτεται η κρυφή αναλογία ανάμεσα στη μνήμη και την ιστορία, με την ευρύτερη σημασία του όρου. Ο συνδυασμός των όρων 'μνήμη' και ΄ιστορία΄ έχει από μακρού συζητηθεί τόσο στο πεδίο της αναζήτησης των ριζών όσο και της παραγωγής επιστημονικής γνώσης. Μικρή η απόσταση μεταξύ τους όσον αφορά στο επιστημονικό, το ιδεολογικό και το πολιτικό πεδίο. Απόσταση όση και οι έννοιες αναζήτηση - έρευνα.
Ωστόσο, η μεθοδολογία για την προσέγγιση ενός πρωτογενούς υλικού και η επιστημονική επεξεργασία των δεδομένων της έρευνας συναντούν σημαντικά προβλήματα που συναρτώνται με την ίδια τη φύση τους. Επιπλέον, οι τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν νέα δεδομένα στον τομέα της έρευνας – καταγραφής και αποτελούν μια πρόκληση στην οποία η επιστημονική κοινότητα καλείται ν' ανταποκριθεί. Τα σύγχρονα μέσα καταγραφής και αποτύπωσης παρέχουν περισσότερες τεχνικές δυνατότητες, εξασφαλίζουν ακρίβεια στην καταγραφή και αρτιότητα στην αποτύπωση, αλλά θέτουν παράλληλα νέους μεθοδολογικούς προβληματισμούς.
Ανεξάρτητα από τα παραπάνω ο τόπος μπορεί να σου μιλήσει μέσα από τις θύμισείς του, που έχουν σίγουρα να σου πουν τόσα μυστικά με τον δικό τους τρόπο. Δεν φτάνει να αφουγκρασθείς απλά τον ήχο του όστρακου αλλά να σταθείς υπομονετικός αναζητητής. Να σκύψεις πάνω στα ονόματα και την μικρή τους ιστορία με ενδιαφέρον και ευαισθησία. Έτοιμος να διασταυρώσεις την έκφραση της αφήγησης, της μνήμης και να μάθεις απ' αυτές.
Κι αν ο κάθε τόπος μπορεί να σου χαρίσει αυτό το αλλιώτικο ταξίδι στο παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον του μέσα από τις μνήμες του, πόσο συναρπαστικό μπορεί να γίνει αυτό το ταξίδι σε ένα τόπο που έχει την τύχη να κρατεί στην αγκαλιά του τόση ποικιλία και διαφορετικότητα, τόσα σημεία μνήμης, τόσα ιστορικά σημεία, όπως η Ροδόπη. Έναν τέτοιο τόπο, απλόχερα προικισμένο με ομορφιά και ιστορία, αξίζει να τον ανατρέξεις, να τον αφουγκρασθείς, να το γνωρίσεις, να το ζήσεις, να τον αναλογισθείς.
Στόχος του συγγραφέα είναι η καταγραφή και διάσωση των τοπωνυμιών και βέβαια της μνήμης, της ιστορίας, της παράδοσης και γνώσης που εμπεριέχουν.
Στόχος του είναι να συμβάλει, σε μια όχι αναγκαία ιστορική με την επιστημονική έννοια και ακρίβεια, διαδικασία καταγραφής ή ενημέρωσης, αλλά μάθησης. Να συμβάλει στη διαδικασία αποτύπωσης της εξέλιξης των οικιστικών γεγονότων. Να συμβάλει στη μάθηση της κληρονομιάς και στην κληρονομιά της μάθησης.
Τοπωνύμια, μύθοι, παραμύθια, ιστορίες, αναμνήσεις και “μασάλια” ενώνονται για να μεταφέρουν αλληγορικά ιστορία, γνώση, σοφία, διδάγματα σε μια ατμόσφαιρα θλίψης και αναλογισμού. Η “Aκρόπολη του Αγίου Γεωργίου” και τα “10 Εκκλησάκια” της Μαρώνειας με τις ιστορίες που παρατίθενται δεν έχουν πια να ζηλέψουν τη δόξα της “δασκαλόπετρας” της Χίου ή το “πλατάνι του Ιπποκράτη” της Κω.
Φιλοδοξία του είναι να γνωρίσει στους κατοίκους της Ροδόπης τον τόπο τους. Γιατί πολύ κοντά στις πόλεις και τους οικισμούς υπάρχουν τοποθεσίες όπου διαδραματίστηκαν μεγάλα γεγονότα, όπου υπάρχουν κάστρα και οικισμοί πανάρχαιοι, που τα ονόματα τους έφτασαν μέχρι σήμερα στ' αυτιά μας σκεπασμένα με την αχλύ του θρύλου.
Εκείνο που διακρίνει το βιβλίο αυτό, είναι ότι παραμένει στη μορφή της διαλεκτικής αφήγησης, προσπαθώντας ξεκούραστα και νοερά να δώσει όσο μπορεί τη γεωγραφική και εν μέρει τη χωροταξική έννοια του Νομού Ροδόπης στην ιστορία του τότε, του τώρα και του αύριο, ώστε και ο πλέον αδαής, να διαμορφώσει κάποιο πλαίσιο αντίληψης πάνω στο θέμα αυτό.
Ο συγγραφέας ένας από τους ανθρώπους της Ροδόπης που με αυτό του το πόνημα εκφράζει την πνευματική του δύναμη με αναζήτηση, παλμό, καινοτομία. Ακούραστα, γνωρίζοντας ότι δεν θα τελειώσει ποτέ, έβαλε κάτω χάρτες διαφόρων εποχών και έτρεξε. Έτρεξε και έψαξε για κάθε γωνιά της περιοχής και δήλωσε παρόν στη δημιουργία με το ιδιαίτερα πρωτογενές αυτό υλικό. Με την έκδοσή του πολλοί θα βοηθήσουν τη συμπλήρωση και ενδεχόμενα την επιδιόρθωσή του.
Έχω την υποψία ότι το βιβλίο αυτό θα το περιλαμβάνουμε στις βασικές πηγές βιβλιογραφικών αναφορών της περιοχής για πολλά χρόνια.
Γεράσιμος Κέκκερης
Αν. Καθηγητής ΔΠΘ
Πέρασμα λαών και πολιτισμών η Ροδόπη. Κατοικημένη από την νεολιθική εποχή, δέχθηκε από τον 7οπΧ αιώνα την επίδραση της Χίου, της Αθήνας, της Ιωνίας. Ο εξελληνισμός της επιταχύνθηκε στους Ρωμαϊκούς χρόνους. Αλλεπάλληλα βαρβαρικά φύλα επέδραμαν κατά τους Βυζαντινούς χρόνους. Τοποθετημένη στο πέρασμα για τη Βασιλεύουσα δέχθηκε τη σκιά της. Οι σταυροφόροι, οι Βενετοί και η Τουρκοκρατία δεν παρέλειψαν να αφήσουν την επίδρασή τους. Τις διώξεις και καταστροφές των Βουλγάρων και την ενσωμάτωση με την Ελλάδα το 1920 ακολούθησε το κύμα των προσφύγων της Μικρασιατικής καταστροφής. Λίγα χρόνια μετά πάλι οι Βούλγαροι και αμέσως μετά ο εμφύλιος και μετά η μετανάστευση.
Όλη αυτή η διαδοχή λαών και ιστορικών γεγονότων αναμφίβολα άφησε στη Ροδόπη πλούσια απομεινάρια. Όσα από αυτά όμως δεν κατέστρεψαν ο χρόνος και οι επόμενοι κατακτητές, τα πήραν μαζί τους οι ”περιηγητές” (Σ. Ιωαννίδης, 1975). Τα υπόλοιπα πωλήθηκαν από καταστήματα “πώλησης αρχαίων αντικειμένων” (οδηγός Ιγγλέση, 1911), άλλα κρύφτηκαν δια της μεθόδου “θάπτουσι βαθύτερον ή όσον ήσαν πρότερον)”, (Ν. Μελίρρυτος, 1871) ή μεταφέρθηκαν σε ξένες συλλογές και μουσεία. Και τα απομεινάρια όσα απέμειναν, δένονται σήμερα με το θρακικό τοπίο, αλλού αιχμηρό και άγριο, αλλού μακάρια μαγευτικό για να θυμίζουν ότι κάτι έγινε, κάτι υπήρχε εδώ. Και εμείς ζούμε σ’ αυτόν τον τόπο. Συνεχιστές της ιστορίας του. Πρόσκαιροι στη γη αυτή και ενδεχόμενα φερμένοι από αλλού αλλά συνεχιστές των όσων διαδραματίστηκαν εδώ.
Αυτή είναι η ιστορία της περιοχής. Σήμερα ψάχνοντας στα διάσπαρτα απομεινάρια προσπαθούμε να εκμαιεύσουμε τις λεπτομέρειες από τις ρίζες μας. Παρακολουθούμε τις αφηγήσεις των γερόντων, διαβάζουμε τα «Θρακικά», ψάχνουμε σε ξεχασμένα αρχεία, συνδυάζουμε τις ελάχιστες γραπτές πηγές, καταγράφουμε οτιδήποτε εντοπίσουμε.
Ο λόγος είναι απλός. Η ζωή μας. Ο χρόνος. Το παρελθόν, το παρόν, το μέλλον. Σχήματα, που πάντοτε υπήρχαν καθημερινά. Συνδετικός κρίκος η ιστορία, η θρησκεία, η παράδοση, οι θρύλοι, ο λαϊκός πολιτισμός, η γνώση. Δεν πρόκειται για θεωρητικές κατασκευές, πρόκειται για ιδέες με συνδετικότητα, ιδέες με σάρκα και οστά. Πρόκειται για αναγκαιότητα, για προϋπόθεση ζωής, της ζωής που εμπεριέχεται στο "ευ ζειν". Μόλις θεωρούμε ότι το προσεγγίσουμε ψάχνουμε τους εαυτούς μας.
Δυστυχώς η ιστορία επαναλαμβάνεται. Όσο και αν κατηγορούμε τον χρόνο που δεν άφησε γραπτά κείμενα και μνημεία για το απώτερο παρελθόν τόσο αντιμετωπίζουμε το ίδιο πρόβλημα για το εγγύτερο χρονικό διάστημα.
Με τα υπαγορευμένα πρότυπα συμπεριφοράς, τρόπου ζωής και κατανάλωσης που ακολουθούμε, επιταχύνουμε την αλλοίωση του περιβάλλοντος, γινόμαστε μάρτυρες του άγχους επιβίωσης του σύγχρονου ανθρώπου, λησμονούμε τη δύναμη του πνεύματος και της ψυχής. Η συμβίωση με το περιβάλλον, η ψυχική ηρεμία, η αναβίωση των ιδεών και αρχών του παρελθόντος αποτελούν εμπόδια για την επικείμενη αλλοτρίωση του εαυτού μας. Σ' αυτό το πλαίσιο το σύνολο των πρακτικών που αφυπνίζουν τη μνήμη και φέρνουν τον άνθρωπο αντιμέτωπο με την ιστορία του -προσωπική και ομαδική- και το κυριότερο μ' έναν άλλο τρόπο ζωής που νοσταλγεί αλλά και που ευτυχώς επιμένει να αναβιώνει, μας οδηγούν στην επανεξέταση της σχέσης μας με το παρελθόν. Νοσταλγία, αναβίωση, γνώση του εαυτού μας αποτελούν όψεις της ελπίδας.
Αλλά πως; Που θα βρούμε στοιχεία; Ποιες είναι οι μνήμες της περιοχής; Τι πρέπει να αναβιώσουμε;
Ανατρέχοντας τη βιβλιογραφία θα βρούμε αποσπασματικά στοιχεία στο βιβλίο του Σ. Κυριακίδη «Περί της Ιστορίας της Θράκης», στο βιβλίο του ιστορικού K. Τρεμόπουλου, “Η Κομοτηνή και οι Αρχαιότητές της”, στα πονήματα του Τάκη Ακρίτα, στις ανακοινώσεις της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, στα “Θρακικά”, στη «Θρακική Επετηρίδα», “στα Βήματα του Ορφέα” του Μ. Κούκου αλλά και σε διάσπαρτες άλλες πηγές άλλες γνωστές και άλλες καταχωνιασμένες σε κλειστά υπόγεια. Πηγές εμπνευσμένες που άφησαν το στίγμα τους τον καιρό που εκδόθηκαν. Και πουθενά στα βιβλία του σχολείου.
Γράφει ο Ν. Μελίρρυτος για τη νεώτερη Μαρώνεια:
Έξωθεν της θύρας της οικίας του κ. Βριώνη Κώστα, εύρηται εκτισμένον τεμάχιον μαρμάρου επί του τείχου με επιγραφήν τόσην καί τοιαύτην:
ΤΩΝ ΜΟΥΣΩΝ ΧΑΡ …
ΦΗ ΦΡΕΝΙ …
ΤΙΜΩΝ ΘΕΜΙΝ …
ΤΟΝ ΚΡΑΤΩΝ …
ΘΥΝΕΙ ΝΟΩ …
Πόσοι από τους σημερινούς κάτοικους γνωρίζουν την τοποθεσία του σπιτιού με τη σημαντική αυτή επιγραφή και την ερμηνεία της αν και αυτό βρίσκεται ακριβώς στην πλατεία του οικισμού;
Στο παλιό Ευαγγέλιο, τυπωμένο "Εν Βενετία εκ της Ελληνικής τυπογραφίας του Φοίνικος, 1848" που ανήκει σε εκκλησία του Ιάσμου, κάποιος λόγιος ιερέας έγραψε μπροστά από έναν αιώνα:
"Εν έτει οκτακόσια εξήντα δυο από την ημέραν του Αγίου Γεωργίου μέχρι του Προφήτου Ηλία έγινεν ανομβρία και δεν έβρεξεν ποσώς. Εις τας 6 Ιουλίου έγινεν πυρκαγιά ημέρα Παρασκευή ώρα 11 της ημέρας μέχρι τας 4 της νυκτός και εκάη το βουνόν Πουρναλίκι από τους Μύλους του Μέγα Λάκου μέχρι το χωρίον και περικύκλωσεν αυτό μέχρι την βρύσιν την επάνω ως το σπίτι του Επιτρόπου Παρασκευά το πέρα μέρος του ... και έως το κάτω μέρος των χωραφιών και εκ του φόβου της φλογός όλες οι οικογένειες έπιασαν όλα τα έπιπλα των από τας οικίας των δια να φίβγωσι εκ του πυρός. Ετρέξαμεν με φόβον και τρόμον εν τη Αγία ημών και Ιερά εκκλησία και πήραμε το Άγιον Αρτοφόριον και την Αγία εικόνα του Αγίου Νικολάου και επήγαμεν καθέμπροσθεν του πυρός ω του θαύματος Χριστέ Βασιλεύ έσωσες εν τω άμα την φλόγαν του πυρός και εσβέσθη εν τω άμα ...".
Πηγή ιστορικών γεγονότων το κείμενο. Που είναι οι τοποθεσίες και ποια τα πρόσωπα που αναφέρονται;
Λίγα χρόνια πριν ο Α. Μηλιαράκης (Θρακική Επετηρίς, 1897) τοποθετούσε τη μοναστική κοινωνία του Παπίκιου Όρους κοντά στον ποταμό Στρυμώνα(!). Τώρα γνωρίζουμε και μειδιούμε στο άκουσμα των εκτιμήσεών του. Τα ερωτήματα όμως παραμένουν. Που βρίσκεται η πρώτη αποικία της Χίου στην Μαρώνεια, που ήταν η μυθική Ορθαγορεία, που …. που … που….
Ένας τρόπος για να περιηγηθείς ένα τόπο είναι να αφήνεις πίσω σου σημάδια ή άλλα ετερόκλητα υλικά. Ίσως ετερόκλητα ΄υλικά΄ όπως οι εικόνες, τα συναισθήματα, τα τοπωνύμια, οι θρύλοι, οι αναμνήσεις, η καθημερινότητα, η ζωή που ζήσαμε, οι μνήμες να αποτελούν τον μίτο που οδηγεί τον ερευνητή μέσα από τον λαβύρινθο της σημερινής του ζωής και φωτίζει τις στιγμές που συναντιέται με μια άλλη διάσταση του χρόνου. Έτσι, σιγά-σιγά αποκαλύπτεται η γεωγραφία του τόπου μέσα από την αναζήτηση και την ταυτοποίηση των γεγονότων, ένας νέος χάρτης που ενσωματώνει στοιχεία μιας παλαιότερης εποχής σε μια νεώτερη, που διασταυρώνει πρόσωπα, πράγματα, γεγονότα, χώρους, στιγμές μοναχικές αλλά κυρίως στιγμιότυπα που μοιράστηκε με άλλους και ίσως αυτό να αποτελεί την αέναη απόπειρα αυτογνωσίας του ανθρώπου. Και ίσως τότε να αποκαλύπτεται η κρυφή αναλογία ανάμεσα στη μνήμη και την ιστορία, με την ευρύτερη σημασία του όρου. Ο συνδυασμός των όρων 'μνήμη' και ΄ιστορία΄ έχει από μακρού συζητηθεί τόσο στο πεδίο της αναζήτησης των ριζών όσο και της παραγωγής επιστημονικής γνώσης. Μικρή η απόσταση μεταξύ τους όσον αφορά στο επιστημονικό, το ιδεολογικό και το πολιτικό πεδίο. Απόσταση όση και οι έννοιες αναζήτηση - έρευνα.
Ωστόσο, η μεθοδολογία για την προσέγγιση ενός πρωτογενούς υλικού και η επιστημονική επεξεργασία των δεδομένων της έρευνας συναντούν σημαντικά προβλήματα που συναρτώνται με την ίδια τη φύση τους. Επιπλέον, οι τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν νέα δεδομένα στον τομέα της έρευνας – καταγραφής και αποτελούν μια πρόκληση στην οποία η επιστημονική κοινότητα καλείται ν' ανταποκριθεί. Τα σύγχρονα μέσα καταγραφής και αποτύπωσης παρέχουν περισσότερες τεχνικές δυνατότητες, εξασφαλίζουν ακρίβεια στην καταγραφή και αρτιότητα στην αποτύπωση, αλλά θέτουν παράλληλα νέους μεθοδολογικούς προβληματισμούς.
Ανεξάρτητα από τα παραπάνω ο τόπος μπορεί να σου μιλήσει μέσα από τις θύμισείς του, που έχουν σίγουρα να σου πουν τόσα μυστικά με τον δικό τους τρόπο. Δεν φτάνει να αφουγκρασθείς απλά τον ήχο του όστρακου αλλά να σταθείς υπομονετικός αναζητητής. Να σκύψεις πάνω στα ονόματα και την μικρή τους ιστορία με ενδιαφέρον και ευαισθησία. Έτοιμος να διασταυρώσεις την έκφραση της αφήγησης, της μνήμης και να μάθεις απ' αυτές.
Κι αν ο κάθε τόπος μπορεί να σου χαρίσει αυτό το αλλιώτικο ταξίδι στο παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον του μέσα από τις μνήμες του, πόσο συναρπαστικό μπορεί να γίνει αυτό το ταξίδι σε ένα τόπο που έχει την τύχη να κρατεί στην αγκαλιά του τόση ποικιλία και διαφορετικότητα, τόσα σημεία μνήμης, τόσα ιστορικά σημεία, όπως η Ροδόπη. Έναν τέτοιο τόπο, απλόχερα προικισμένο με ομορφιά και ιστορία, αξίζει να τον ανατρέξεις, να τον αφουγκρασθείς, να το γνωρίσεις, να το ζήσεις, να τον αναλογισθείς.
Στόχος του συγγραφέα είναι η καταγραφή και διάσωση των τοπωνυμιών και βέβαια της μνήμης, της ιστορίας, της παράδοσης και γνώσης που εμπεριέχουν.
Στόχος του είναι να συμβάλει, σε μια όχι αναγκαία ιστορική με την επιστημονική έννοια και ακρίβεια, διαδικασία καταγραφής ή ενημέρωσης, αλλά μάθησης. Να συμβάλει στη διαδικασία αποτύπωσης της εξέλιξης των οικιστικών γεγονότων. Να συμβάλει στη μάθηση της κληρονομιάς και στην κληρονομιά της μάθησης.
Τοπωνύμια, μύθοι, παραμύθια, ιστορίες, αναμνήσεις και “μασάλια” ενώνονται για να μεταφέρουν αλληγορικά ιστορία, γνώση, σοφία, διδάγματα σε μια ατμόσφαιρα θλίψης και αναλογισμού. Η “Aκρόπολη του Αγίου Γεωργίου” και τα “10 Εκκλησάκια” της Μαρώνειας με τις ιστορίες που παρατίθενται δεν έχουν πια να ζηλέψουν τη δόξα της “δασκαλόπετρας” της Χίου ή το “πλατάνι του Ιπποκράτη” της Κω.
Φιλοδοξία του είναι να γνωρίσει στους κατοίκους της Ροδόπης τον τόπο τους. Γιατί πολύ κοντά στις πόλεις και τους οικισμούς υπάρχουν τοποθεσίες όπου διαδραματίστηκαν μεγάλα γεγονότα, όπου υπάρχουν κάστρα και οικισμοί πανάρχαιοι, που τα ονόματα τους έφτασαν μέχρι σήμερα στ' αυτιά μας σκεπασμένα με την αχλύ του θρύλου.
Εκείνο που διακρίνει το βιβλίο αυτό, είναι ότι παραμένει στη μορφή της διαλεκτικής αφήγησης, προσπαθώντας ξεκούραστα και νοερά να δώσει όσο μπορεί τη γεωγραφική και εν μέρει τη χωροταξική έννοια του Νομού Ροδόπης στην ιστορία του τότε, του τώρα και του αύριο, ώστε και ο πλέον αδαής, να διαμορφώσει κάποιο πλαίσιο αντίληψης πάνω στο θέμα αυτό.
Ο συγγραφέας ένας από τους ανθρώπους της Ροδόπης που με αυτό του το πόνημα εκφράζει την πνευματική του δύναμη με αναζήτηση, παλμό, καινοτομία. Ακούραστα, γνωρίζοντας ότι δεν θα τελειώσει ποτέ, έβαλε κάτω χάρτες διαφόρων εποχών και έτρεξε. Έτρεξε και έψαξε για κάθε γωνιά της περιοχής και δήλωσε παρόν στη δημιουργία με το ιδιαίτερα πρωτογενές αυτό υλικό. Με την έκδοσή του πολλοί θα βοηθήσουν τη συμπλήρωση και ενδεχόμενα την επιδιόρθωσή του.
Έχω την υποψία ότι το βιβλίο αυτό θα το περιλαμβάνουμε στις βασικές πηγές βιβλιογραφικών αναφορών της περιοχής για πολλά χρόνια.
Γεράσιμος Κέκκερης
Αν. Καθηγητής ΔΠΘ
Το Ϊδού, η Ροδόπη μας" έγινε ,,, "χρυσό"!
8/12/2006
Πολυταξιδεμένο το βιβλίο του συνεργάτη μας Τέλη Κελεσίδη "Ιδού η Ροδόπη μας". Εκτός από βιβλιοπωλεία της Βόρειας Ελλάδας και της "Εστίας" στην Αθήνα, όπου κυκλοφόρησε, έχει και μία αξιοσημείωτη παρουσία στο διαδίκτυο.
Αναζητώντας το βιβλίο μέσω του τίτλου του στο Google εμφανίζονται σελίδες του Δ.Π.Θ. όπου φιλοξενούνται αποσπάσματά του, σελίδες από ΜΜΕ όπου είναι καταχωρημένες κριτικές και άρθρα και τελευταία έγινε προτεινόμενο βιβλίο και για ...χρυσοθήρες!
Σε ιστοσελίδες όπου πωλούνται ανιχνευτές μετάλλων, καταχωρείται ως προτεινόμενο βιβλίο λόγω των 2000 τοπωνυμίων που αναγράφονται σε διάφορες γλώσσες, αλλά και των χαρτών που περιλαμβάνονται!
"Για μένα αφού έγινε και δεύτερη έκδοση, το βιβλίο έγινε ήδη χρυσό! Αν ήξερα πού υπάρχει χρυσός, ίσως να πήγαινα και εγώ να δω τι συμβαίνει στην περιοχή" μας λέει ο συγγραφέας του και συνεχίζει: "Μου ζήτησαν το βιβλίο από καταστήματα με είδη κυνηγιού, με είδη αλιείας για να μαρκάρονται τοποθεσίες! Κατανοητό! Όμως πράγματι δέχθηκα στο παρελθόν τηλεφωνήματα και από ανθρώπους που ζητούσαν "χάρτες θησαυρών".
Δεν έχω και ούτε αναζητώ! Ξέρω όμως ότι υπάρχουν άνθρωποι που ζητούν το βιβλίο για να ταυτοποιήσουν τοποθεσίες! Κάποιοι μου είπαν και διάφορες ιστορίες για φορτώματα χρυσού που χάθηκαν στη στεριά ή τη θάλασσα.Αναφέρω το μασάλι για τον παπά Ειρήν και τον Πύργο της Οργάνης! Μου μετέφεραν μία σοβαρή ιστορία για πολύ χρυσό ανοικτά της Μαρώνειας αλλά μην το ρίξουν όλοι στο ...ψαροντούφεκο! Πιστεύω πως αν υπήρχε, θα το έβρισκαν από χρόνια οι τράτες που αλωνίζουν την περιοχή!. Το μόνο χρυσάφι που υπάρχει στην περιοχή είναι οι ομορφιές της!" καταλήγει ο Τέλης και ετοιμάζεται για την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου!
Δημοσιεύθηκε στη Θρακική Αγορά
Να ξαναχτίσουμε το σπίτι του Χρύσανθου!
Με ανοικτή του επιστολή προς τον δήμαρχο Κομοτηνής κ. Δημήτρη Κοτσάκη, που κοινοποιείται σε όλους τους Δημοτικούς Συμβούλους και τους Πολιτιστικούς Συλλόγους του Δήμου Κομοτηνής, ο σύμβουλος έκδοσης της Παρέμβασης και του Εύξεινου Λόγου Τέλης Κελεσίδης, ζητά από τη Δημοτική Αρχή να κατασκευαστεί στην Κομοτηνή, ένα λαϊκό παραδοσιακό Θρακιώτικο σπίτι, στα πρότυπα του σπιτιού του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδας, του από Τραπεζούντος Χρύσανθου, έτσι όπως περιγράφετε αυτό από τον ίδιο τον Χρύσανθο σε αυτοβιογραφικό βιβλίο.
Η επιστολή, αναφέρει:
Θέμα: Πρόταση για τη δημιουργία Λαϊκού Παραδοσιακού Θρακιώτικου Σπιτιού στην Κομοτηνή
(στο πρότυπο του πατρικού σπιτιού του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος του από Τραπεζούντος Χρύσανθου)
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε
Οι μεγάλες αλλαγές που έγιναν τα τελευταία χρόνια στην Κομοτηνή, είχαν ως αποτέλεσμα να εξαφανίσουν σχεδόν, το παραδοσιακό χρώμα της πόλης και την αρχιτεκτονική της φυσιογνωμία.
Οικίες κατασκευασμένες με τα χαρακτηριστικά μίας άλλης εποχής, κατεδαφίστηκαν και είναι σπάνιο να βρεθεί κάτι να τις θυμίζει.
Η ανάδειξη των παλαιών αρχοντικών της Κομοτηνής, είναι σίγουρα κάτι θετικό, όμως αρκεί αυτό;
Σαν αρχιτέκτονας, γνωρίζετε ότι τα παραδοσιακά Θρακιώτικα σπίτια, όπου κατοικούσαν οι απλοί άνθρωποι της εποχής, διέφεραν από τα αρχοντικά.
Με λίγα λόγια, λαϊκό παραδοσιακό σπίτι και αρχοντικό εποχής, είχαν μεγάλες διαφορές και λαϊκό σπίτι εποχής να διατηρείται, δεν υπάρχει σήμερα!
Γι αυτό, σκέφτηκα ότι θα ήταν καλό, να χτιστεί από την αρχή, ένα παραδοσιακό λαϊκό Θρακιώτικο Σπίτι, με την αρχιτεκτονική των παπούδων μας, το οποίο θα έχει και συμβολικό χαρακτήρα, και θα είναι επισκέψιμο.
Το σημαντικώτερο, που θα είναι χώρος πολιτισμού και ιστορίας!
Ένα Παραδοσιακό λαϊκό Θρακιώτικο Σπίτι, μέσα στο οποίο θα μπορούν να γίνονται πραγματικά παραδοσιακές λαογραφικές γιορτές, με το άρωμα και το συναίσθημα που είχαν οι γιορτές εκείνα τα χρόνια, μακριά από τις πλαστικές εκδηλώσεις του σήμερα, που παρά τις φιλότιμες προσπάθειες δεν μπορούν να αναβιώσουν σε πραγματικούς χώρους λαογραφικού ενδιαφέροντος..
Ένα σπίτι, που θα μπορούν να λειτουργήσουν οι πολιτιστικοί σύλλογοι του Δήμου, για να κάνει ο καθένας την παραδοσιακή εκδήλωση που θέλει.
Και κύρια, ένα σπίτι με το δικό του συμβολισμό, με τη δική του ιστορία.
Και τώρα το σπίτι…
Πως θα είναι όμως αυτό το σπίτι; Το περιγράφει «ζωντανά», με ιδιαίτερη γλαφυρότητα και αγάπη, ο ίδιος ο Χρύσανθος Φιλιππίδης. Τόσο καλά, που εγώ νόμιζα πως ήμουν μέσα σ΄ αυτό…
Από το βιβλίο που μας δώρησε ο πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Βασιλειάδης «Βιογραφικαί αναμνήσεις του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρύσανθου του από Τραπεζούντος 1881-1949» αντιγράφουμε:
«Εγεννήθην εν Κομοτηνή (Γκιουμουλτζίνα) τον Μάρτιον του 1881, εις την ίδιαν οικίαν εις την οποίαν εγεννήθη κει ο πατέρας μου Ζήσης Φίλιογλου. Την οικίαν την είχε κτίσει ο παπούς μου Φίλιος, όστις κατήγετο από το Γρανιτσάρ (Γρατινή), χωρίον απέχον περί την μίαν ώραν εκ Κομοτηνής. Ήτο οικία αρχαϊκή, διώροφος, εκτισμένη με πλίνθους όχι οπτάς, αι οποίοι ήσαν ακόμη άγνωστοι, αλλ΄ εξηραμένας εις τον ήλιον, όπως ήσαν όλοι αι οικίαι της εποχής εκείνης, αλλά στερεάς ως λίθους.
Το κάτω πάτωμα ήτο χαγιάτι από χώμα, το οποίον εχρίετο καθ΄ εβδομάδα με μίγμα κόπρων αγελάδας. Εις το μέσον δύο χονδροί στύλοι υπεβάσταζον το άνω πάτωμα. Υπήρχεν εις το κάτω πάτωμα το μαγειρείον και το κελλάρι, όπου η μητέρα μου ετακτοποίει ένα πίθον δια το άλευρον και άλλους μικρότερους πίθους, όπου ετοποθέτει το λάδι, το βούτυρον και όλας τας προμηθείας, ψάρια αλμυρά, ελαίας, τουρσιά, πετιμέζι, ρετσέλι, και μικρούς σάκκους όπου έθετε γιουφκάδες, κουσκούσι, τραχανάδες και ό,τι χρήσιμον οικιακόν υπήρχε.
Εις το άνω πάτωμα, το οποίον ήτο στρωμένον με σανίδια και έκλεινε με κλαβανήν, υπήρχον τρία μεγάλα δωμάτια εκ των οποίων το εν ήτο η αίθουσα υποδοχής (μιντερλίκι), διότι υπήρχε εκτισμένος καναπές εκτεινόμενος καθ΄ όλον το μήκος των παραθύρων, επι του οποίου ήσαν στρωμένα μιντέρια σκεπασμένα με τάπητας και εις τα πλάγια προσκεφάλαια καθ΄ όλον το μήκος. Έναντι του καναπέ υπήρχε μία μεσάνδρα (μεγάλο ντουλάπι εντός του τοίχου), όπου εφυλάσσοντο καινουργή στρώματα, εφαπλώματα, μαξιλάρια, έτοιμα να στρωθούν εις την ίδιαν αίθουσα, δια τον ύπνον παντός φιλοξενουμένου. Αριστερά της μεσάνδρας υπήρχε ντουλάπι εντός του τοίχου κτισμένον, όπου εφυλάσσοντο τα κατάστιχα του εμπορικού οίκου του πατρός μου, δεξιά δε αυτής τρεις ωραίοι μπεντενέδες (θυρίδες) ο εις κάτωθεν του άλλου αντός του τοίχου, όπου προχείρως εξετίθεντο χρήσιμα αντικείμενα δια την περιποίησιν των ξένων. Κατά μήκος των δύο άλλων τοίχων της αιθούσης υπήρχε σειρά καθισμάτων δια τους επισκέπτες.
Τα παράθυρα έβλεπον εις τον δρόμον τον κατόπιν ονομασθέντα, οδός Καραμπάση.
Το μεσαίον δωμάτιον ελέγετο χειμωνιάτικον. Εις το δωμάτιον τούτο υπήρχε το εικονοστάσιον με μία αιωρούμενην κανδύλαν, το τζάκι, «εστία» κτιστή εις τον τοίχον, όπου κατά τον χειμώνα εκαίγοντο άφθονα ξύλα προς θέρμανσιν. Αντικρύ της εστίας υπήρχε πάλιν μεσάνδρα όπου κατετίθετο τα προς χρήσιν της οικογένειας στρώματα, εφαπλώματα και μαξιλάρια. Δεξιά της μεσάνδρας, τρεις μπεντενέδες (θυρίδες) εντός του τοίχου, ο εις κάτωθεν του άλλου, όπου ετίθεντο διάφορα προς καθημερινήν χρήσιν αντικείμενα.
Αριστερά ντουλάπι όπου πλην άλλων εφυλάσσετο καθαρόν έλαιον δια την κανδήλαν, η οποία ηνάπτετο καθημερινώς και με πολλήν ευλάβειαν υπό της ευσεβούς μητρός μου. Εκατέρωθεν της εστίας ήσαν κτισμένα εντόςτου τοίχου δύο κρινιά (ντουλάπια), όπου εφυλάσσοντο τα ασπρόρουχα. Το δάπεδον του δωματίου ήτο στρωμένον τοχειμώνα με ψάθαν και άνωθεν αυτής με κάπες χονδρές, εις δε τα άκρα ήτο στρωμένα μιντέρια με μαξιλάρια όπου εκαθήμεθα και εκάθηντο και οι οικείοι επισκέπτες.
Το τρίτο δωμάτιον ήτο μικρότερον και το πάτωμά του κατά ένα πήχυν υψηλότερον των άλλων: ελέγετο δωματιάκι (ονταδούδι). Είχε και αυτό εστίαν (τζάκι) και τρία παράθυρα εις την νότιαν πλευρά του δωματίου, ενθυμούμαι μάλιστα όταν έπνεε την νύκτα δυνατός Νότος η μητέρα μου περιτριγυρισμένη από ημάς, τα τρία μικρά ορφανά, δύο μεγαλύτερας μου αδελφάς και εμέ, εδέετο του Θεού υπέρ των ναυτιλομένων.
Επί των τοίχων του δωματίου υπήρχον ράφια από σανίδι, όπου η μητέρα μου ετοποθέτει τα αρωματώδη χειμωνιάτικα κυδώνια. Προς τον τοίχον όπου ήτο η θύρα είχα στήσει το γραφείον μου με τα βιβλία, ένα μικρό μαύρο τραπεζάκι δια το οποίον ήμην υπερήφανος και άνωθεν του γραφείου είχον καρφώσει επί του τοίχου με λεπτά καρφάκια ιχνογραφίας και χάρτας γεωγραφικούς, έργα των χειρών μου. Και το δωμάτιον αυτό ήτο επίσης στρωμένον με ψάθες, άνωθεν κάπες και γύρω γύρω μιντέρια και μαξιλάρια. Εκεί εδέχετο η μητέρα μου τας καθημερινάς επισκέψεις συγγενών και φίλων.
Έξωθεν των δωματίων υπήρχεν η σάλα και υπεράνω της σάλας εις ύψος ενός πήχεως ήτο ο σοφάς, όπου υπήρχεν κτισμένος καναπές και έξω του παραθύρου του σοφά ηπήρχεν ο ανθών (τσιτσεκλίκι) κατασκευασμένος με σανίδια, όπου η μεγαλυτέρα μου αδελφή Χρυσάνθη έθετεν εντός των γλαστρών και περιεποιείτο εκλέκτά άνθη, βασιλικούς, γαρύφαλα, μαντζουράνες, τριαντάφυλλα, τα οποία διέχεον εις τον σοφάν το άρωμά τους.
Εις το άκρον της σάλας υπήρχον δύο μεγάλαι ντουλάπαι, ων η μικροτέρα ήτο γεμάτη από διάφορα γλυκά τοποθετημένα εις μικρά δοχεία (κεσέδες), έτοιμα να προσφερθούν εις τους επισκέπτες. Προεξήρχον τα γλυκά κυδωνιού, πορτοκαλιού, κίτρου και λεμονιού, κατάλευκοι κεσέδες με γλυκό μαστίχας και άλλα. Εις το μεγαλύτερον ντουλάπι, εφυλάσσετο το ψωμί, τα παξιμάδια και κουλούρια. Πλησίον εις τα ντουλάπια υπήρχεν ο ευρύτατος νιπτήρ (νιψαριό).
Τον Μάιον εγίνετο μετοικεσία εις το κάτω πάτωμα (χαγιάτι) όπου διηρχόμεθα τας ημέρας της θερινής περιόδου. Εκεί υπήρχεν εις ξύλινος καναπές στημένος μεταξύ των δύο στύλων της οικίας, στρωμένος με μιντέρια, μαξιλάρια και κάλυμμα. Δεξιά του καναπέ προς την εξωτερικήν θύραν εστρώνετο ψάθα και επ΄ αυτής κιλίμι, μιντέρια και μαξιλάρια, όπου εκάθητο η μητέρα μου και οι επισκέπται. Εκεί ενθυμούμαι, όταν ήμην μικρός, μετά το δείπνον έκλινα την κεφαλήν εις τα γόνατα της μητέρας μου και υπό τας θωπείας της απεκοιμώμην και με μετεκόμιζον εις το επάνω πάτωμα.
Η οικία περιεβάλλετο υπό ωραίου κήπου, όπου η αδελφή μου Χρυσάνθη είχε φυτέψει άνθη και δένδρα, βυσσινιές, ροδακινιές. Εις το μέσον υπήρχε πηγάδι με κρύον πόσομον νερό. Εις το άκρον του κήπου η αυλή και εις το άκρον της οποίας το αποχωρητήριον. Εκατέρωθεν της αυλής ήσαν παλαιά οικήματα, τα οποία η μητέρα μου παρεχώρει δωρεάν προς κατοικίαν εις πτωχάς οικογενείας. Μόνον εν μικρόν δωμάτιον εκράτει εις την διάθεσίν της δια να στήσει τον αργαλειόν της, όπου με αγάπη υφαινε τα προικιά των δύο αδελφών μου και πρό πάντων τα ωραία μπουρουντζάκια (λεπτά εκ μετάξης γραμμωτά υφάσματα των οποίων την μέταξαν και την κλωστήν παρασκεύαζεν η ίδια από κουκούλια).
Συνετήρει και περιεποιείτο μεταξισκώληκας και κατ΄ αυτόν τον τρόπο η παραγωγή της μετάξης ήτο έργον των ευλογημένων χεριών της.
Πέραν των παλαιών αυτών οικημάτων το λεγόμενον σατζάκι, υπόστεγον όπου εγίνετο η πλύσις και υπήρχον τα κατάλληλα καζάνια, σκάφαι και εις το άκρον το καζάνι προς κατασκευήν ρακής από τσίπουρα.
Η αυλή συνεδέετο με τον νοτίως της οικίας μας δρόμον δια θυρίδος (πορτί), όποθεν κατά την ημέραν της ενάρξεως εκάστου σχολικού έτους με παρέπεμπε δια το σχολείο η μητέρα μου χαμογελώσα με στοργήν και ευχάς.
Το σατζάκι συνεδέετο δια μεγάλης θύρας με τον μπαχτσέν, παλαιόν λαχανόκηπον, όπου εσώζετο κατεχωσμένον το μαγκάνι (ευρύ φρέαρ δια το πότισμα των λαχανικών) και εις το άκρον του μπαχτσέ (λαχανόκηπου) υπήρχον οι στάβλοι, όπου συνετηρούντο οι ίπποι του πατρός μου, εσώζετο μάλιστα μέχρις εσχάτων των ημερών, δεξιά της κυρίας εισόδου της οικίας μας, μέγας στρογγυλός λίθος εσφηνωμένος κατά το ήμισυ εντός της γης και στηρισόμενος και επί του τοίχου της οικίας. Επί του λίθου τούτου εστηρίζετο ο πατέρας μου, δια να ιππεύση επίτου θυμοειδούς ίππου του ή να αφιππεύση.
Εις την οικίαν αυτήν με ανέθρεψε με μητρικήν στροργήν, αλλά και αυστηρότητα η συνετή και καλή μου μητέρα…»
Καταπληκτική δεν είναι η περιγραφή; Τόσο καλή, που σχεδόν δεν χρειάζεται … σχέδιο!
Που θα μπορούσε να κατασκευαστεί σε ένα χώρο, γύρω στο ενάμιση στρέμμα, ώστε να είναι λίγο μεγαλύτερο από αυτό που προφανώς υπήρχε μέσα στην πόλη και να είναι εύκολα επισκέψιμο.
Δεν θα ήταν αυτό, ένα κόσμημα για την πόλη; Ένα νέο σημείο αναφοράς; Ένα πραγματικό μνημείο για τον Χρύσανθο;
Ο Χρύσανθος Φιλιππίδης
Η μεγαλύτερη προσωπικότητα που γέννησε αυτός ο τόπος, ήταν ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, ο από Τραπεζούντος Χρύσανθος.
Σχετικά με τη ζωή και τη δράση αυτής της κορυφαίας προσωπικότητας, δημοσιεύσαμε πολλές φορές στις εφημερίδες μας «Παρέμβαση» και «Εύξεινος Λόγος» και προσπαθούμε να τα κάνουμε ευρύτερα γνωστά, καθώς θεωρούμε ότι δεν έτυχε της δέουσας Τιμής, ούτε από την ίδια την πόλη στην οποία γεννήθηκε!
Στη μνήμη του είναι αφιερωμένο το όνομα μόνο μίας μικρής πλατείας και το άγαλμά του, μπροστά στο Μητροπολιτικό Μέγαρο, είναι προσφορά του Συλλόγου των Απανταχού Κιζαριωτών.
Το σπίτι του;
Εξαφανίστηκε πριν από χρόνια… Και στη Γρατινή το σπίτι του παππού του, είναι πλέον ένα οικόπεδο όπου αποθηκεύονται γεωργικά μηχανήματα.
Μπορούμε να κάνουμε κάτι γι Αυτόν; Σαν πόλη που Τον γέννησε;
Νομίζω πως ναι!
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με ένα συνέδριο…
Όπου θα μπορούσαν να μιλήσουν γι αυτόν προσωπικότητες, όπως οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Μαρωνείας και Κομοτηνής κ.κ Δαμασκηνός, Δράμας κ.κ. Παύλος (που έγραψε ένα καταπληκτικό βιβλίο για τον Χρύσανθο, ως πρώην ηγούμενος της Ιεράς Μονής Παναγίας Σουμελά), Πανεπιστημιακοί κ.α
Τα πρακτικά του, θα μπορούσαν να γίνουν και ένα χρήσιμο βιβλίο, αφιερωμένο στη Μνήμη του, καθώς υπάρχουν ελάχιστα γι αυτό.
Φανταστείτε ότι εκδόθηκε βιβλίο για τον Χρύσανθο από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, και δεν εκδόθηκε τίποτα γι Αυτόν, από τη γενέτειρά του!
Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής, θα μπορούσε να ήταν ο Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Βασιλειάδης, πρόεδρος του ΜΟΚ και μακρινός συγγενής του Χρύσανθου.
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε
Ευελπιστώ ότι θα έχω μία απάντησή σας τουλάχιστον στις προτάσεις που σας έκανα, καθώς ο ίδιος δηλώνετε πως είστε ανοιχτός σε προτάσεις που θα μπορούσαν να κάνουν την πόλη μας σημείο αναφοράς.
Και ο Χρύσανθος, είναι σημείο αναφοράς για την πόλη μας, το οποίο όμως δεν έτυχε της δέουσας προσοχής μέχρι τώρα.
Ευχαριστώ
Τέλης Κελεσίδης
Η επιστολή, αναφέρει:
Θέμα: Πρόταση για τη δημιουργία Λαϊκού Παραδοσιακού Θρακιώτικου Σπιτιού στην Κομοτηνή
(στο πρότυπο του πατρικού σπιτιού του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος του από Τραπεζούντος Χρύσανθου)
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε
Οι μεγάλες αλλαγές που έγιναν τα τελευταία χρόνια στην Κομοτηνή, είχαν ως αποτέλεσμα να εξαφανίσουν σχεδόν, το παραδοσιακό χρώμα της πόλης και την αρχιτεκτονική της φυσιογνωμία.
Οικίες κατασκευασμένες με τα χαρακτηριστικά μίας άλλης εποχής, κατεδαφίστηκαν και είναι σπάνιο να βρεθεί κάτι να τις θυμίζει.
Η ανάδειξη των παλαιών αρχοντικών της Κομοτηνής, είναι σίγουρα κάτι θετικό, όμως αρκεί αυτό;
Σαν αρχιτέκτονας, γνωρίζετε ότι τα παραδοσιακά Θρακιώτικα σπίτια, όπου κατοικούσαν οι απλοί άνθρωποι της εποχής, διέφεραν από τα αρχοντικά.
Με λίγα λόγια, λαϊκό παραδοσιακό σπίτι και αρχοντικό εποχής, είχαν μεγάλες διαφορές και λαϊκό σπίτι εποχής να διατηρείται, δεν υπάρχει σήμερα!
Γι αυτό, σκέφτηκα ότι θα ήταν καλό, να χτιστεί από την αρχή, ένα παραδοσιακό λαϊκό Θρακιώτικο Σπίτι, με την αρχιτεκτονική των παπούδων μας, το οποίο θα έχει και συμβολικό χαρακτήρα, και θα είναι επισκέψιμο.
Το σημαντικώτερο, που θα είναι χώρος πολιτισμού και ιστορίας!
Ένα Παραδοσιακό λαϊκό Θρακιώτικο Σπίτι, μέσα στο οποίο θα μπορούν να γίνονται πραγματικά παραδοσιακές λαογραφικές γιορτές, με το άρωμα και το συναίσθημα που είχαν οι γιορτές εκείνα τα χρόνια, μακριά από τις πλαστικές εκδηλώσεις του σήμερα, που παρά τις φιλότιμες προσπάθειες δεν μπορούν να αναβιώσουν σε πραγματικούς χώρους λαογραφικού ενδιαφέροντος..
Ένα σπίτι, που θα μπορούν να λειτουργήσουν οι πολιτιστικοί σύλλογοι του Δήμου, για να κάνει ο καθένας την παραδοσιακή εκδήλωση που θέλει.
Και κύρια, ένα σπίτι με το δικό του συμβολισμό, με τη δική του ιστορία.
Και τώρα το σπίτι…
Πως θα είναι όμως αυτό το σπίτι; Το περιγράφει «ζωντανά», με ιδιαίτερη γλαφυρότητα και αγάπη, ο ίδιος ο Χρύσανθος Φιλιππίδης. Τόσο καλά, που εγώ νόμιζα πως ήμουν μέσα σ΄ αυτό…
Από το βιβλίο που μας δώρησε ο πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Βασιλειάδης «Βιογραφικαί αναμνήσεις του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρύσανθου του από Τραπεζούντος 1881-1949» αντιγράφουμε:
«Εγεννήθην εν Κομοτηνή (Γκιουμουλτζίνα) τον Μάρτιον του 1881, εις την ίδιαν οικίαν εις την οποίαν εγεννήθη κει ο πατέρας μου Ζήσης Φίλιογλου. Την οικίαν την είχε κτίσει ο παπούς μου Φίλιος, όστις κατήγετο από το Γρανιτσάρ (Γρατινή), χωρίον απέχον περί την μίαν ώραν εκ Κομοτηνής. Ήτο οικία αρχαϊκή, διώροφος, εκτισμένη με πλίνθους όχι οπτάς, αι οποίοι ήσαν ακόμη άγνωστοι, αλλ΄ εξηραμένας εις τον ήλιον, όπως ήσαν όλοι αι οικίαι της εποχής εκείνης, αλλά στερεάς ως λίθους.
Το κάτω πάτωμα ήτο χαγιάτι από χώμα, το οποίον εχρίετο καθ΄ εβδομάδα με μίγμα κόπρων αγελάδας. Εις το μέσον δύο χονδροί στύλοι υπεβάσταζον το άνω πάτωμα. Υπήρχεν εις το κάτω πάτωμα το μαγειρείον και το κελλάρι, όπου η μητέρα μου ετακτοποίει ένα πίθον δια το άλευρον και άλλους μικρότερους πίθους, όπου ετοποθέτει το λάδι, το βούτυρον και όλας τας προμηθείας, ψάρια αλμυρά, ελαίας, τουρσιά, πετιμέζι, ρετσέλι, και μικρούς σάκκους όπου έθετε γιουφκάδες, κουσκούσι, τραχανάδες και ό,τι χρήσιμον οικιακόν υπήρχε.
Εις το άνω πάτωμα, το οποίον ήτο στρωμένον με σανίδια και έκλεινε με κλαβανήν, υπήρχον τρία μεγάλα δωμάτια εκ των οποίων το εν ήτο η αίθουσα υποδοχής (μιντερλίκι), διότι υπήρχε εκτισμένος καναπές εκτεινόμενος καθ΄ όλον το μήκος των παραθύρων, επι του οποίου ήσαν στρωμένα μιντέρια σκεπασμένα με τάπητας και εις τα πλάγια προσκεφάλαια καθ΄ όλον το μήκος. Έναντι του καναπέ υπήρχε μία μεσάνδρα (μεγάλο ντουλάπι εντός του τοίχου), όπου εφυλάσσοντο καινουργή στρώματα, εφαπλώματα, μαξιλάρια, έτοιμα να στρωθούν εις την ίδιαν αίθουσα, δια τον ύπνον παντός φιλοξενουμένου. Αριστερά της μεσάνδρας υπήρχε ντουλάπι εντός του τοίχου κτισμένον, όπου εφυλάσσοντο τα κατάστιχα του εμπορικού οίκου του πατρός μου, δεξιά δε αυτής τρεις ωραίοι μπεντενέδες (θυρίδες) ο εις κάτωθεν του άλλου αντός του τοίχου, όπου προχείρως εξετίθεντο χρήσιμα αντικείμενα δια την περιποίησιν των ξένων. Κατά μήκος των δύο άλλων τοίχων της αιθούσης υπήρχε σειρά καθισμάτων δια τους επισκέπτες.
Τα παράθυρα έβλεπον εις τον δρόμον τον κατόπιν ονομασθέντα, οδός Καραμπάση.
Το μεσαίον δωμάτιον ελέγετο χειμωνιάτικον. Εις το δωμάτιον τούτο υπήρχε το εικονοστάσιον με μία αιωρούμενην κανδύλαν, το τζάκι, «εστία» κτιστή εις τον τοίχον, όπου κατά τον χειμώνα εκαίγοντο άφθονα ξύλα προς θέρμανσιν. Αντικρύ της εστίας υπήρχε πάλιν μεσάνδρα όπου κατετίθετο τα προς χρήσιν της οικογένειας στρώματα, εφαπλώματα και μαξιλάρια. Δεξιά της μεσάνδρας, τρεις μπεντενέδες (θυρίδες) εντός του τοίχου, ο εις κάτωθεν του άλλου, όπου ετίθεντο διάφορα προς καθημερινήν χρήσιν αντικείμενα.
Αριστερά ντουλάπι όπου πλην άλλων εφυλάσσετο καθαρόν έλαιον δια την κανδήλαν, η οποία ηνάπτετο καθημερινώς και με πολλήν ευλάβειαν υπό της ευσεβούς μητρός μου. Εκατέρωθεν της εστίας ήσαν κτισμένα εντόςτου τοίχου δύο κρινιά (ντουλάπια), όπου εφυλάσσοντο τα ασπρόρουχα. Το δάπεδον του δωματίου ήτο στρωμένον τοχειμώνα με ψάθαν και άνωθεν αυτής με κάπες χονδρές, εις δε τα άκρα ήτο στρωμένα μιντέρια με μαξιλάρια όπου εκαθήμεθα και εκάθηντο και οι οικείοι επισκέπτες.
Το τρίτο δωμάτιον ήτο μικρότερον και το πάτωμά του κατά ένα πήχυν υψηλότερον των άλλων: ελέγετο δωματιάκι (ονταδούδι). Είχε και αυτό εστίαν (τζάκι) και τρία παράθυρα εις την νότιαν πλευρά του δωματίου, ενθυμούμαι μάλιστα όταν έπνεε την νύκτα δυνατός Νότος η μητέρα μου περιτριγυρισμένη από ημάς, τα τρία μικρά ορφανά, δύο μεγαλύτερας μου αδελφάς και εμέ, εδέετο του Θεού υπέρ των ναυτιλομένων.
Επί των τοίχων του δωματίου υπήρχον ράφια από σανίδι, όπου η μητέρα μου ετοποθέτει τα αρωματώδη χειμωνιάτικα κυδώνια. Προς τον τοίχον όπου ήτο η θύρα είχα στήσει το γραφείον μου με τα βιβλία, ένα μικρό μαύρο τραπεζάκι δια το οποίον ήμην υπερήφανος και άνωθεν του γραφείου είχον καρφώσει επί του τοίχου με λεπτά καρφάκια ιχνογραφίας και χάρτας γεωγραφικούς, έργα των χειρών μου. Και το δωμάτιον αυτό ήτο επίσης στρωμένον με ψάθες, άνωθεν κάπες και γύρω γύρω μιντέρια και μαξιλάρια. Εκεί εδέχετο η μητέρα μου τας καθημερινάς επισκέψεις συγγενών και φίλων.
Έξωθεν των δωματίων υπήρχεν η σάλα και υπεράνω της σάλας εις ύψος ενός πήχεως ήτο ο σοφάς, όπου υπήρχεν κτισμένος καναπές και έξω του παραθύρου του σοφά ηπήρχεν ο ανθών (τσιτσεκλίκι) κατασκευασμένος με σανίδια, όπου η μεγαλυτέρα μου αδελφή Χρυσάνθη έθετεν εντός των γλαστρών και περιεποιείτο εκλέκτά άνθη, βασιλικούς, γαρύφαλα, μαντζουράνες, τριαντάφυλλα, τα οποία διέχεον εις τον σοφάν το άρωμά τους.
Εις το άκρον της σάλας υπήρχον δύο μεγάλαι ντουλάπαι, ων η μικροτέρα ήτο γεμάτη από διάφορα γλυκά τοποθετημένα εις μικρά δοχεία (κεσέδες), έτοιμα να προσφερθούν εις τους επισκέπτες. Προεξήρχον τα γλυκά κυδωνιού, πορτοκαλιού, κίτρου και λεμονιού, κατάλευκοι κεσέδες με γλυκό μαστίχας και άλλα. Εις το μεγαλύτερον ντουλάπι, εφυλάσσετο το ψωμί, τα παξιμάδια και κουλούρια. Πλησίον εις τα ντουλάπια υπήρχεν ο ευρύτατος νιπτήρ (νιψαριό).
Τον Μάιον εγίνετο μετοικεσία εις το κάτω πάτωμα (χαγιάτι) όπου διηρχόμεθα τας ημέρας της θερινής περιόδου. Εκεί υπήρχεν εις ξύλινος καναπές στημένος μεταξύ των δύο στύλων της οικίας, στρωμένος με μιντέρια, μαξιλάρια και κάλυμμα. Δεξιά του καναπέ προς την εξωτερικήν θύραν εστρώνετο ψάθα και επ΄ αυτής κιλίμι, μιντέρια και μαξιλάρια, όπου εκάθητο η μητέρα μου και οι επισκέπται. Εκεί ενθυμούμαι, όταν ήμην μικρός, μετά το δείπνον έκλινα την κεφαλήν εις τα γόνατα της μητέρας μου και υπό τας θωπείας της απεκοιμώμην και με μετεκόμιζον εις το επάνω πάτωμα.
Η οικία περιεβάλλετο υπό ωραίου κήπου, όπου η αδελφή μου Χρυσάνθη είχε φυτέψει άνθη και δένδρα, βυσσινιές, ροδακινιές. Εις το μέσον υπήρχε πηγάδι με κρύον πόσομον νερό. Εις το άκρον του κήπου η αυλή και εις το άκρον της οποίας το αποχωρητήριον. Εκατέρωθεν της αυλής ήσαν παλαιά οικήματα, τα οποία η μητέρα μου παρεχώρει δωρεάν προς κατοικίαν εις πτωχάς οικογενείας. Μόνον εν μικρόν δωμάτιον εκράτει εις την διάθεσίν της δια να στήσει τον αργαλειόν της, όπου με αγάπη υφαινε τα προικιά των δύο αδελφών μου και πρό πάντων τα ωραία μπουρουντζάκια (λεπτά εκ μετάξης γραμμωτά υφάσματα των οποίων την μέταξαν και την κλωστήν παρασκεύαζεν η ίδια από κουκούλια).
Συνετήρει και περιεποιείτο μεταξισκώληκας και κατ΄ αυτόν τον τρόπο η παραγωγή της μετάξης ήτο έργον των ευλογημένων χεριών της.
Πέραν των παλαιών αυτών οικημάτων το λεγόμενον σατζάκι, υπόστεγον όπου εγίνετο η πλύσις και υπήρχον τα κατάλληλα καζάνια, σκάφαι και εις το άκρον το καζάνι προς κατασκευήν ρακής από τσίπουρα.
Η αυλή συνεδέετο με τον νοτίως της οικίας μας δρόμον δια θυρίδος (πορτί), όποθεν κατά την ημέραν της ενάρξεως εκάστου σχολικού έτους με παρέπεμπε δια το σχολείο η μητέρα μου χαμογελώσα με στοργήν και ευχάς.
Το σατζάκι συνεδέετο δια μεγάλης θύρας με τον μπαχτσέν, παλαιόν λαχανόκηπον, όπου εσώζετο κατεχωσμένον το μαγκάνι (ευρύ φρέαρ δια το πότισμα των λαχανικών) και εις το άκρον του μπαχτσέ (λαχανόκηπου) υπήρχον οι στάβλοι, όπου συνετηρούντο οι ίπποι του πατρός μου, εσώζετο μάλιστα μέχρις εσχάτων των ημερών, δεξιά της κυρίας εισόδου της οικίας μας, μέγας στρογγυλός λίθος εσφηνωμένος κατά το ήμισυ εντός της γης και στηρισόμενος και επί του τοίχου της οικίας. Επί του λίθου τούτου εστηρίζετο ο πατέρας μου, δια να ιππεύση επίτου θυμοειδούς ίππου του ή να αφιππεύση.
Εις την οικίαν αυτήν με ανέθρεψε με μητρικήν στροργήν, αλλά και αυστηρότητα η συνετή και καλή μου μητέρα…»
Καταπληκτική δεν είναι η περιγραφή; Τόσο καλή, που σχεδόν δεν χρειάζεται … σχέδιο!
Που θα μπορούσε να κατασκευαστεί σε ένα χώρο, γύρω στο ενάμιση στρέμμα, ώστε να είναι λίγο μεγαλύτερο από αυτό που προφανώς υπήρχε μέσα στην πόλη και να είναι εύκολα επισκέψιμο.
Δεν θα ήταν αυτό, ένα κόσμημα για την πόλη; Ένα νέο σημείο αναφοράς; Ένα πραγματικό μνημείο για τον Χρύσανθο;
Ο Χρύσανθος Φιλιππίδης
Η μεγαλύτερη προσωπικότητα που γέννησε αυτός ο τόπος, ήταν ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, ο από Τραπεζούντος Χρύσανθος.
Σχετικά με τη ζωή και τη δράση αυτής της κορυφαίας προσωπικότητας, δημοσιεύσαμε πολλές φορές στις εφημερίδες μας «Παρέμβαση» και «Εύξεινος Λόγος» και προσπαθούμε να τα κάνουμε ευρύτερα γνωστά, καθώς θεωρούμε ότι δεν έτυχε της δέουσας Τιμής, ούτε από την ίδια την πόλη στην οποία γεννήθηκε!
Στη μνήμη του είναι αφιερωμένο το όνομα μόνο μίας μικρής πλατείας και το άγαλμά του, μπροστά στο Μητροπολιτικό Μέγαρο, είναι προσφορά του Συλλόγου των Απανταχού Κιζαριωτών.
Το σπίτι του;
Εξαφανίστηκε πριν από χρόνια… Και στη Γρατινή το σπίτι του παππού του, είναι πλέον ένα οικόπεδο όπου αποθηκεύονται γεωργικά μηχανήματα.
Μπορούμε να κάνουμε κάτι γι Αυτόν; Σαν πόλη που Τον γέννησε;
Νομίζω πως ναι!
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με ένα συνέδριο…
Όπου θα μπορούσαν να μιλήσουν γι αυτόν προσωπικότητες, όπως οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Μαρωνείας και Κομοτηνής κ.κ Δαμασκηνός, Δράμας κ.κ. Παύλος (που έγραψε ένα καταπληκτικό βιβλίο για τον Χρύσανθο, ως πρώην ηγούμενος της Ιεράς Μονής Παναγίας Σουμελά), Πανεπιστημιακοί κ.α
Τα πρακτικά του, θα μπορούσαν να γίνουν και ένα χρήσιμο βιβλίο, αφιερωμένο στη Μνήμη του, καθώς υπάρχουν ελάχιστα γι αυτό.
Φανταστείτε ότι εκδόθηκε βιβλίο για τον Χρύσανθο από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, και δεν εκδόθηκε τίποτα γι Αυτόν, από τη γενέτειρά του!
Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής, θα μπορούσε να ήταν ο Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Βασιλειάδης, πρόεδρος του ΜΟΚ και μακρινός συγγενής του Χρύσανθου.
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε
Ευελπιστώ ότι θα έχω μία απάντησή σας τουλάχιστον στις προτάσεις που σας έκανα, καθώς ο ίδιος δηλώνετε πως είστε ανοιχτός σε προτάσεις που θα μπορούσαν να κάνουν την πόλη μας σημείο αναφοράς.
Και ο Χρύσανθος, είναι σημείο αναφοράς για την πόλη μας, το οποίο όμως δεν έτυχε της δέουσας προσοχής μέχρι τώρα.
Ευχαριστώ
Τέλης Κελεσίδης
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
